टोकियो, जापानका ।
प्रवासमा रहेका नेपाली समुदायबीच नेपाली कला, संस्कृति र परम्परालाई जीवन्त राख्ने उद्देश्यसहित बिहुँकोट समाज जापानले जापानका तीन प्रमुख सहरमा ‘तीज विशेष कार्यक्रम–२०२६’ आयोजना गर्ने घोषणा गरेको छ। हिन्दु महिलाहरूको महान् पर्व हरितालिका तीजको अवसर पारेर आयोजना गर्न लागिएको यस कार्यक्रमले जापानमा रहेका हजारौँ नेपालीलाई एउटै सांस्कृतिक उत्सवमा जोड्ने अपेक्षा गरिएको छ।
आयोजकका अनुसार कार्यक्रम सेप्टेम्बर १० मा ओसाका, सेप्टेम्बर ११ मा ओकायामा तथा सेप्टेम्बर १४, अर्थात् हरितालिका तीजकै दिन टोकियोमा आयोजना हुनेछ। तीनै स्थानमा आयोजना हुने कार्यक्रमको प्रवेश पूर्ण रूपमा निःशुल्क रहने जानकारी पनि आयोजकले दिएको छ।
नेपालका चर्चित कलाकारको विशेष प्रस्तुति
यस वर्षको तीज विशेष कार्यक्रमलाई थप आकर्षक बनाउन नेपालबाट चर्चित लोक तथा दोहोरी गायिका सम्झना लामिछाने मगर र लोकप्रिय गायिका सिता परियारलाई आमन्त्रण गरिएको छ। दुवै कलाकारले आफ्ना चर्चित तीज गीत तथा लोकसांगीतिक प्रस्तुति मार्फत दर्शकलाई मनोरञ्जन प्रदान गर्नेछन्।
नेपालबाट आउने कलाकारसँगै जापानमा क्रियाशील नेपाली कलाकारहरूको पनि सांगीतिक तथा सांस्कृतिक प्रस्तुति रहने आयोजकले जनाएको छ। नृत्य, लोकगीत, तीज गीत, सांस्कृतिक झाँकी तथा मनोरञ्जनात्मक कार्यक्रमले तीनै सहरका दर्शकलाई नेपालीपनको अनुभूति गराउने विश्वास गरिएको छ।
ओकायामामा संयुक्त आयोजना
तीन सहरमध्ये ओकायामामा हुने कार्यक्रम भने बिहुँकोट समाज जापान र ओकायामा नेपाली समाजको संयुक्त आयोजनामा सम्पन्न हुनेछ। दुई संस्थाको सहकार्यले स्थानीय नेपाली समुदायबीच एकता, सहकार्य र सांस्कृतिक आदानप्रदानलाई थप मजबुत बनाउने अपेक्षा गरिएको छ।
आयोजकका अनुसार विभिन्न क्षेत्रमा कार्यरत नेपालीलाई एउटै सांस्कृतिक मञ्चमा जोड्दै सामाजिक सम्बन्धलाई अझ सुदृढ बनाउने उद्देश्यले संयुक्त कार्यक्रम आयोजना गर्न लागिएको हो।
प्रवासमा संस्कृति जोगाउने अभियान
बिहुँकोट समाज जापानका अध्यक्ष टिकाराम कँडेलका अनुसार कार्यक्रमको मुख्य उद्देश्य विदेशमा जन्मिएका वा हुर्किरहेका नयाँ पुस्तालाई नेपाली भाषा, संस्कृति, चाडपर्व र परम्पराबारे जानकारी गराउनुका साथै नेपाली समुदायलाई एकताबद्ध बनाउनु हो।
उहाँले जापानमा रहेका नेपाली समुदायलाई आफूलाई पायक पर्ने सहरमा उपस्थित भई कार्यक्रम सफल बनाउन आग्रह गर्नुभएको छ। साथै, अन्य नेपाली संघ–संस्थालाई पनि सोही मितिमा कार्यक्रम नजुधाइ सहयोग गर्न अनुरोध गर्नुभएको छ, ताकि नेपाली समुदाय विभाजित नहोस् र सबैले एउटै उत्सवको आनन्द लिन सकून्।
केही दिनमै सार्वजनिक हुनेछ कार्यक्रमस्थल
हाल आयोजकले कार्यक्रमको मिति मात्रै सार्वजनिक गरेको छ। कार्यक्रम आयोजना हुने हल तथा स्थान (भेन्यु) केही दिनभित्र सार्वजनिक गरिने जानकारी दिइएको छ। त्यससँगै कार्यक्रमको विस्तृत तालिका, समय, कलाकारहरूको प्रस्तुति क्रम तथा अन्य विशेष आकर्षण पनि सार्वजनिक गरिने बताइएको छ।
सामाजिक सञ्जालमार्फत पनि कार्यक्रमसम्बन्धी सम्पूर्ण जानकारी क्रमशः उपलब्ध गराइने आयोजकको भनाइ छ।
जापानमा तीज कार्यक्रमको बढ्दो आकर्षण
पछिल्ला केही वर्षयता जापानमा नेपाली समुदाय उल्लेख्य रूपमा बढेसँगै तीज पर्वलाई भव्य रूपमा मनाउने परम्परा पनि विस्तार हुँदै गएको छ। टोकियो, ओसाका, नागोया, फुकुओका, ओकायामा लगायतका सहरमा हरेक वर्ष विभिन्न नेपाली संघ–संस्थाले तीज विशेष कार्यक्रम आयोजना गर्दै आएका छन्।
यी कार्यक्रमले विदेशमा रहेका नेपाली महिलालाई आफ्नो मौलिक संस्कृति मनाउने अवसर प्रदान गर्नुका साथै नेपाली समुदायबीच आपसी सम्बन्ध अझ प्रगाढ बनाउन महत्वपूर्ण भूमिका खेल्दै आएका छन्।
तीजको सांस्कृतिक महत्व
हरितालिका तीज नेपाली महिलाहरूको सबैभन्दा महत्वपूर्ण धार्मिक तथा सांस्कृतिक पर्वमध्ये एक हो। भगवान शिव र माता पार्वतीको आराधना गर्दै मनाइने यस पर्वमा विवाहित महिलाले परिवारको सुख–समृद्धि र श्रीमान्को दीर्घायुको कामना गर्ने तथा अविवाहित युवतीले योग्य जीवनसाथी प्राप्तिको विश्वासका साथ व्रत बस्ने परम्परा रहिआएको छ।
नेपालमा मात्र होइन, विदेशमा बसोबास गर्ने नेपाली समुदायले पनि तीजलाई आफ्नो पहिचान र संस्कृतिसँग जोडिएको पर्वका रूपमा मनाउँदै आएका छन्। विशेषगरी जापानमा तीज कार्यक्रमहरू नेपाली समुदायबीच भेटघाट, सांस्कृतिक आदानप्रदान र सामाजिक एकताको माध्यम बन्दै गएका छन्।
उत्साहका साथ तयारी
बिहुँकोट समाज जापानले यस वर्षको तीज कार्यक्रम विगतभन्दा अझ व्यवस्थित र आकर्षक बनाउने तयारी गरिरहेको जनाएको छ। राष्ट्रिय कलाकारको प्रस्तुति, स्थानीय कलाकारहरूको सहभागिता, सांस्कृतिक कार्यक्रम तथा नेपाली समुदायको व्यापक उपस्थितिका कारण यस वर्षको तीज विशेष कार्यक्रम जापानमा आयोजना हुने प्रमुख नेपाली सांस्कृतिक कार्यक्रममध्ये एक बन्ने अपेक्षा गरिएको छ।
आयोजकले सबै नेपालीलाई परिवार, साथीभाइ तथा आफन्तसँग सहभागी भई नेपाली कला, संस्कृति र परम्परालाई प्रवासमा पनि जीवन्त राख्ने अभियानमा साथ दिन आग्रह गरेको छ। तीनै सहरमा प्रवेश निःशुल्क भएकाले ठूलो संख्यामा नेपाली समुदायको सहभागिता रहने विश्वास गरिएको छ।