एजेन्सी ।

क्यानडाले सोमबार उच्चायुक्त सहित छ जना भारतीय कूटनीतिज्ञहरूलाई देशबाट निष्कासन गरेको छ ।

भारत सरकारको योजना र निर्देशनमा उनीहरू सिख पृथकतावादी नेताको हत्यासँग जोडिएको र क्यानाडामा भारतीय सरकारसँग असन्तुष्टहरूलाई लक्षित गर्ने व्यापक प्रयास गरेको क्यानडा सरकारले जनाएको छ ।

क्यानडाले देश निकाला गर्ने भएपछि अघिल्लो दिन, भारतले कार्यवाहक उच्चायुक्त सहित छ उच्च श्रेणीका क्यानाडाली कूटनीतिज्ञहरूलाई निष्कासनको आदेश दिएको थियो । तर क्यानडाले आफ्नो राजदूत फिर्ता गरेको बताएको छ ।

गत वर्ष क्यानडाका प्रधानमन्त्री जस्टिन ट्रुडोले क्यानडाको भूमिमा सिख नेता हरदीप सिंह निज्जरको हत्यामा भारतीय एजेन्टहरूसँग जोडिएको प्रमाण रहेको बताएपछि सम्बन्ध बिग्रंदे आएको छ ।

क्यानडा सरकारसँग भारत सरकारका एजेन्टहरू सार्वजनिक सुरक्षाको लागि महत्त्वपूर्ण खतरा हुने गतिविधिहरूमा संलग्न र निरन्तर संलग्न रहेको स्पष्ट प्रमाणहरू रहेको प्रधानमन्त्री ट्रूडोले एक पत्रकार सम्मेलनमा भनेका छन् ।

यी गतिविधिहरूमा गोप्य सूचना सङ्कलन प्रविधि, जबरजस्ती व्यवहार, दक्षिण एसियाली क्यानेडियनहरूलाई लक्षित गर्ने र हत्या लगायत दर्जनभन्दा बढी धम्की र हिंसात्मक कार्यमा संलग्नता रहेको उनले बताएका छन् ।

'यो अस्वीकार्य छ' उनले भने, भारतले क्यानडामा आपराधिक गतिविधिमा संलग्न भएर गल्ती गरेको छ।

भारतले लामो समयदेखि ट्रुडोको आरोप अस्वीकार गर्दै आएको छ ।

रोयल क्यानेडियन माउन्टेड पुलिसले अघिल्लो पत्रकार सम्मेलनमा भारत सरकारले हत्या र जबरजस्ती लगायत भारतीय असन्तुष्टहरू विरुद्ध व्यापक अभियान चलाएको बताएको थियो । यसले क्यानडामा दक्षिण एसियाली समुदायलाई लक्षित गर्न संगठित अपराधको प्रयोग गरेको र लोकतान्त्रिक प्रक्रियामा हस्तक्षेप गरेको प्रहरीले जनाएको छ ।

भारतले छ जना क्यानाडाली कूटनीतिज्ञहरूलाई शनिबारसम्म छाड्न भनेको छ । भारतीय मन्त्रालयले यसले भारतमा कार्यवाहक उच्चायुक्त स्टीवर्ट व्हीलरलाई बोलाएको छ, स्टीवर्ट हाल दक्षिण एसियाली देशमा क्यानडाका शीर्ष कूटनीतिज्ञ छन् ।

भारतले कूटनीतिज्ञहरूलाई आफ्नो सुरक्षाको ग्यारेन्टी गर्न सक्ने विश्वस्त नभएकाले उनीहरूलाई निष्कासन गरेको बताएको छ।

क्यानडाले ६ कुटनीटिकलाई देश निकाला गर्ने आदेशपछि कारवाहीबाट बच्न आफुले नै आफ्ना कुटनीतिक कर्मचारी फिर्ता गरेको देखाउन ईण्डियन अधिकारीहरुले भनेका छन् हामीलाई उनीहरूको सुरक्षा सुनिश्चित गर्ने वर्तमान क्यानाडा सरकारको प्रतिबद्धतामा कुनै विश्वास छैन । त्यसैले, भारत सरकारले उच्चायुक्त र अन्य लक्षित कूटनीतिज्ञ र अधिकारीहरूलाई फिर्ता गर्ने निर्णय गरेको छ

क्यानडाका विदेश मन्त्री मेलानी जोलीले भारतले सहयोग नगरेपछि भारतीय कूटनीतिज्ञलाई देश निकाला गर्नुपरेको स्पष्ट पारेको छ ।

'हामी भारतसँग कूटनीतिक टकराव खोजिरहेका छैनौं' उनले भनिन्।'तर हामी चुपचाप बस्ने छैनौं किनकि कुनै पनि देशका एजेन्टहरू क्यानेडियनहरूलाई धम्की दिने, उत्पीडन गर्ने वा मार्ने प्रयासमा संलग्न छन्।'

क्यानडामा सिखहरू गृह राज्य पञ्जाब बाहिरको सबैभन्दा बढी जनसंख्या रहेका छन् र हालका वर्षहरूमा भएका पञ्जाबका प्रदर्शनहरूले भारत सरकारलाई क्रुद्ध बनाएको छ ।

अमेरिकाले गत वर्ष न्यूयोर्कमा अर्का सिख पृथकतावादी नेताको हत्याको प्रयासमा भारतीय एजेन्टहरू संलग्न भएको आरोप पनि लगाएको छ र यसले एक भारतीय नागरिकलाई अज्ञात भारतीय सरकारी अधिकारीको आदेशमा काम गर्ने अभियोग लगाएको छ ।