(Japan) 7 th May | 2021 | Friday | 6:30:38 PM || (Nepal) 3:15:38 PM
 
 


Japansamachar COVID-19 (Coronavirus) World Live Update


Country Confirmed Today Cases Death Today Death Recovered Critical
World 156751627 67503 3271497 2108 134967852 109280
USA 33369192 0 594006 0 26105411 9279
India 21491598 6313 234083 12 17612351 8944
Brazil 15009023 0 417176 0 13591335 8318
France 5728090 0 105850 0 4786754 5231
Turkey 4977982 0 42187 0 4626799 3378
Russia 4863514 8386 112622 376 4480360 2300
UK 4428553 0 127583 0 4240475 182
Italy 4082198 0 122263 0 3557133 2308
Spain 3559222 0 78726 0 3239382 2212
Germany 3486462 0 84811 0 3128800 5049
Argentina 3095582 0 66263 0 2757230 5299
Colombia 2951101 0 76414 0 2773220 6006
Poland 2824425 6047 69445 453 2555059 2296
Iran 2610018 0 73906 0 2057692 5515
Mexico 2358831 2846 218173 166 1879713 4798
Ukraine 2105428 8404 45830 379 1731162 177
Peru 1832671 0 63223 0 1720665 2658
Indonesia 1697305 0 46496 0 1552532 0
Czechia 1642696 1559 29608 22 1570842 411
South Africa 1590370 0 54620 0 1511905 546
Netherlands 1538589 0 17269 0 1295738 806
Canada 1265320 0 24489 0 1159506 1456
Chile 1229248 0 26895 0 1166227 3188
Iraq 1098187 0 15673 0 986134 566
Philippines 1087885 7733 18099 108 1003160 750
Romania 1062527 0 28710 0 1005623 1100
Belgium 1007264 3518 24444 38 878558 757
Sweden 1002121 0 14158 0 827604 401
Pakistan 850131 4298 18677 140 747755 5177
Israel 838850 22 6374 0 831387 85
Portugal 838475 0 16988 0 798952 77
Hungary 789188 1541 28403 106 553836 445
Bangladesh 769160 0 11796 0 702163 1120
Jordan 717930 0 9014 0 698201 729
Serbia 697241 0 6499 0 653821 138
Switzerland 669067 0 10695 0 599677 214
Austria 627484 0 10333 0 597922 434
Japan 616123 0 10517 0 542569 1098
Lebanon 531234 0 7415 0 475383 478
UAE 530944 0 1604 0 511340 0
Morocco 513016 0 9049 0 499917 150
Malaysia 427927 0 1610 0 392555 354
Saudi Arabia 423406 0 7032 0 406589 1333
Bulgaria 408372 0 16800 0 345489 587
Ecuador 395327 0 19018 0 329582 621
Slovakia 385022 362 11946 26 366715 264
Nepal 368580 0 3529 0 292490 0
Panama 366364 0 6255 0 356144 105
Belarus 364951 0 2602 0 355531 0
Greece 355445 0 10847 0 320966 754
Croatia 342487 1435 7388 33 323834 242
Kazakhstan 337652 2840 3858 25 291829 221
Azerbaijan 324685 0 4635 0 301006 0
Georgia 319266 1547 4245 18 298807 0
Tunisia 317010 0 11208 0 272505 529
Bolivia 314190 1783 13151 28 258068 158
Palestine 300387 0 3326 0 281586 133
Paraguay 291540 0 6883 0 241040 545
Kuwait 281772 0 1621 0 265530 199
Dominican Republic 269184 0 3514 0 230033 215
Costa Rica 263094 0 3341 0 211043 409
Ethiopia 260802 0 3822 0 205458 748
Denmark 256482 0 2493 0 243718 34
Lithuania 255384 1244 4019 15 229667 186
Moldova 252153 0 5912 0 242363 178
Ireland 251474 0 4921 0 233986 36
Slovenia 244556 0 4282 0 230602 140
Egypt 234015 0 13714 0 175117 90
Guatemala 232439 0 7677 0 210369 5
Armenia 218681 356 4209 17 203307 0
Honduras 217595 631 5502 63 80583 561
Uruguay 213449 0 2972 0 184506 539
Qatar 209470 0 493 0 198227 279
Venezuela 204057 0 2244 0 186388 317
Bosnia and Herzegovina 200353 0 8762 0 163445 0
Oman 199344 0 2083 0 181696 283
Bahrain 184697 0 670 0 172006 101
Libya 179193 0 3059 0 165504 0
Nigeria 165301 0 2065 0 155424 11
Kenya 162098 0 2850 0 110480 190
North Macedonia 153461 0 5042 0 136545 124
Myanmar 142903 29 3210 0 132000 0
Albania 131510 0 2406 0 114362 18
S. Korea 126044 525 1860 9 116022 162
Estonia 124529 383 1193 6 115060 50
Algeria 123473 0 3307 0 86007 28
Latvia 122545 1036 2197 19 111473 81
Sri Lanka 119424 0 745 0 100885 0
Norway 115411 0 767 0 88952 31
Cuba 112714 0 701 0 106409 120
Montenegro 98042 0 1526 0 94495 64
Kyrgyzstan 97663 385 1643 3 90959 70
Uzbekistan 93597 421 660 3 89338 23
Ghana 92828 0 783 0 90462 6
Zambia 91946 0 1256 0 90264 37
Finland 88332 254 919 0 46000 27
Thailand 78855 2044 363 27 49172 1073
Cameroon 74946 0 1152 0 70497 385
El Salvador 70255 126 2146 3 65778 31
Mozambique 70108 0 819 0 67696 38
Cyprus 68442 0 328 0 39061 63
Luxembourg 68020 0 801 0 64727 33
Afghanistan 61455 0 2673 0 53961 1124
Singapore 61311 25 31 0 60873 1
Namibia 49460 0 674 0 46922 41
Botswana 48417 0 734 0 46226 1
Jamaica 46338 0 798 0 21893 21
Ivory Coast 46315 0 291 0 45764 0
Mongolia 43201 737 153 11 28533 123
Uganda 42152 0 345 0 41652 24
Senegal 40578 0 1116 0 39285 9
Zimbabwe 38398 0 1575 0 36027 12
Madagascar 38337 0 695 0 34727 397
Malawi 34151 0 1152 0 32135 11
Sudan 33648 0 2365 0 27247 0
Maldives 33368 0 77 0 25675 90
Malta 30420 0 416 0 29744 0
DRC 30201 0 770 0 26319 0
Australia 29893 7 910 0 28712 1
Angola 27921 0 622 0 24503 35
Cabo Verde 25526 0 230 0 22105 23
Rwanda 25486 0 338 0 23876 1
Gabon 23201 0 140 0 19740 22
Syria 23191 0 1631 0 17932 0
Guinea 22505 0 148 0 20078 24
Réunion 21601 0 150 0 19848 36
French Guiana 20226 0 104 0 9995 18
Mayotte 20134 0 170 0 2964 4
French Polynesia 18776 0 141 0 18617 2
Mauritania 18576 0 456 0 17817 14
Eswatini 18473 0 671 0 17768 3
Cambodia 18179 558 114 0 6884 0
Guadeloupe 15360 0 210 0 2242 18
Somalia 14368 0 745 0 6152 0
Mali 14029 0 493 0 8878 0
Guyana 13957 0 310 0 11787 16
Andorra 13363 0 127 0 12900 13
Burkina Faso 13353 0 162 0 13111 0
Tajikistan 13308 0 90 0 13218 0
Haiti 13164 0 263 0 12154 0
Togo 13090 22 124 1 11508 0
Belize 12682 0 323 0 12273 1
Trinidad and Tobago 12396 0 191 0 8969 38
Curaçao 12222 0 113 0 11907 22
Hong Kong 11799 0 210 0 11468 3
Papua New Guinea 11630 0 121 0 10312 0
Martinique 11558 0 83 0 98 24
Djibouti 11307 0 148 0 11006 0
Congo 11016 0 147 0 8208 0
Suriname 10816 0 213 0 9656 26
Lesotho 10761 12 319 0 6427 0
Aruba 10721 0 100 0 10482 14
Bahamas 10711 0 211 0 9733 5
South Sudan 10620 0 115 0 10312 0
Benin 7884 0 100 0 7652 35
Equatorial Guinea 7694 0 112 0 7279 7
Nicaragua 6989 0 183 0 4225 0
CAR 6674 0 93 0 5112 2
Iceland 6500 0 29 0 6332 5
Yemen 6426 0 1265 0 2971 23
Seychelles 6373 0 28 0 5277 0
Gambia 5925 0 175 0 5547 3
Niger 5310 1 192 0 4876 18
San Marino 5067 0 90 0 4935 4
Chad 4854 0 170 0 4612 0
Saint Lucia 4607 5 75 0 4427 1
Gibraltar 4286 0 94 0 4188 1
Burundi 4093 0 6 0 773 0
Sierra Leone 4068 0 79 0 3078 0
Channel Islands 4056 0 86 0 3956 0
Barbados 3929 0 45 0 3831 0
Comoros 3847 0 146 0 3681 0
Guinea-Bissau 3738 0 67 0 3373 9
Eritrea 3734 0 12 0 3602 0
Vietnam 3091 1 35 0 2560 0
Liechtenstein 2963 2 58 1 2858 5
Timor-Leste 2870 0 4 0 1449 0
New Zealand 2634 1 26 0 2582 0
Monaco 2475 0 32 0 2397 1
Bermuda 2432 3 30 0 2062 14
Turks and Caicos 2402 0 17 0 2358 2
Sao Tome and Principe 2317 0 35 0 2258 0
Sint Maarten 2250 3 27 0 2197 2
Liberia 2113 0 85 0 1959 2
St. Vincent Grenadines 1895 6 12 0 1741 2
Saint Martin 1773 0 12 0 1399 7
Isle of Man 1590 0 29 0 1549 1
Caribbean Netherlands 1573 0 16 0 1540 0
Antigua and Barbuda 1232 0 32 0 1014 1
Mauritius 1221 5 17 0 1117 0
Laos 1205 28 0 0 122 0
Taiwan 1178 5 12 0 1077 0
Bhutan 1161 0 1 0 1028 0
St. Barth 974 0 1 0 462 0
Diamond Princess 712 0 13 0 699 0
Faeroe Islands 668 0 1 0 662 0
Cayman Islands 545 0 2 0 536 0
Tanzania 509 0 21 0 183 7
Wallis and Futuna 445 0 7 0 44 1
Brunei 229 1 3 0 218 0
British Virgin Islands 216 0 1 0 191 0
Dominica 174 0 0 0 172 0
Grenada 160 0 1 0 158 0
Fiji 129 0 3 0 84 0
New Caledonia 124 0 0 0 58 0
Anguilla 95 0 0 0 35 0
Falkland Islands 63 0 0 0 63 0
Macao 49 0 0 0 49 0
Saint Kitts and Nevis 45 0 0 0 44 0
Greenland 31 0 0 0 31 0
Vatican City 27 0 0 0 15 0
Saint Pierre Miquelon 25 0 0 0 25 0
Montserrat 20 0 1 0 19 0
Solomon Islands 20 0 0 0 20 0
Western Sahara 10 0 1 0 8 0
MS Zaandam 9 0 2 0 7 0
Vanuatu 4 0 1 0 3 0
Marshall Islands 4 0 0 0 4 0
Samoa 3 0 0 0 2 0
Saint Helena 2 0 0 0 2 0
Micronesia 1 0 0 0 1 0
China 90739 13 4636 0 85795 3
More

कोभिड-१९ मा सुधार लगत्तै हामी नेपालीलाई जापानमा स्वागत गर्न चाहन्छौं : जापानी राजदूत किकुता

  POSTED ON : Saturday, 03 April, 2021 | Views : 14782

कोभिड-१९ मा सुधार लगत्तै हामी नेपालीलाई जापानमा स्वागत गर्न चाहन्छौं : जापानी राजदूत किकुता


काठमाडौं ।

युताका किकुता नेपालका लागि जापानी नवनियुक्त राजदूत हुन । जापानको परराष्ट्र मन्त्रालयमा कार्यरत कूटनीतिज्ञ किकुता हालै नेपालका लागि राजदूत नियुक्त भएका हुन ।

यसअघि उनी नाइजेरियाका लागि राजदूत थिए । त्योभन्दाअघि उले भुटानमा डेपुटी चिफ अफ मिसन र सन २०१५ मा भारतमा पनि डेपुटी चिफ अफ मिसनका रुपमा रहेर काम गरेका थिए । यसअघि थाइल्याण्ड, नेदरल्याण्डलगायतका देशमा रहेका जापानी मिसनमा रहेर काम गरेका अनुभवी कूटनीतिज्ञ किकुता हालैमात्र नेपालका लागि जापानी राजदूतमा नियुक्त भएका थिए ।

राजदूत किकुतासँग राष्ट्रिय समाचार समितिका वरिष्ठ कार्यकारी सम्पादक सोमनाथ लामिछाने र कार्यकारी सम्पादक एकराज पाठकले जापानी दूतावासमा गरेको कुराकानीको सम्पादित अंश ।

...

महामहिम राजदूतज्यू, नेपाल र जापानबीच जनस्तरमा र सरकारीस्तरमा पनि विगत लामो समयदेखिको निकै सुमधुर सम्बन्ध रही आएको त यहाँलाई विदितै छ । यो सम्बन्धलाई थप प्रगाढ बनाउनका लागि यहाँले आफ्नो कार्यकालमा के कस्तो भूमिका निर्वाह गर्नुहुन्छ ?

सबैभन्दा पहिला त नेपालजस्तो देश जहाँ विश्वको सर्वोच्च शिखर सगरमाथा छ र जहाँका नागरिकले “जननी जन्मभूमिश्च स्वर्गादपि गरियसी” भन्ने मान्यतालाई अघि सार्ने गर्दछन, यस्तो देशको राजदूतका रुपमा नियुक्त हुन पाउँदा मलाई निकै खुशी लागेको छ । “समृद्ध नेपाल सुखी नेपाली” का लागि म नेपाल सरकार र नेपाली नागरिकसँग आगामी दिनमा सहकार्य गरेर अघि बढन चाहन्छु ।

हो, नेपाल र जापान निकै लामो समयदेखि सुमधुर सम्बन्ध र असल मित्रका रुपमा अघि बढिरहेका छन् जुनकुरा म एकछिनमा बयान गर्नेछु । नेपाल र जापानबीचको सम्बन्धमा त मेरो दिमागमा पनि कतिपय अविस्मरणीय क्षणहरु पनि छन् । यस्तो सम्बन्धको जगमा रहेर यसलाई थप प्रगाढ बनाउनका लागि म पनि मेरो कार्यकालभर प्रयत्नशील रहने छु । मेरो यस्तो रणनीति छ कि म यहाँ रहुञ्जेल मैले धेरै भन्दा धेरै नेपाली नागरिक, नेपालका उच्चस्तरीय नेता, उच्च सरकारी अधिकारीसँग भेट तथा अन्तरक्रिया गर्नेछु । त्यसैगरी सम्भव भएसम्म म नेपालका धेरैभन्दा धेरै स्थानको भ्रमण पनि गर्नेछु ।

मलाई लाग्छ नेपाल जापान सम्बन्धलाई थप उचाइमा पुर्याउनका लागि जापानसँग धेरै साधन एवं प्रक्रियाहरु पनि छन् । जस्तो कि नागरिकका धारणा एवं आवाज सुनेर तथा नेपालका अनेकन अवसर अर्थात सम्भावना र चुनौती सुनेर पनि दुई देशबीचको सम्बन्धलाई नयाँ आयाम दिन सकिनेछ, सजिलो पर्नेछ । मैले यस्ता र अरु पनि धेरै सम्भावनाको खोजी गरेर र आवश्यक र सम्भव विधिहरुको प्रयोग गरेर दुई देशबीचको सम्बन्धलाई थप विस्तारित र बलियो बनाउने पक्षमा काम गर्नेछु ।

जापान र नेपालका सम्बन्धको इतिहास धेरै लामो र गहिरो छ र जसको शुरुआत जापानी भिक्षु एकाइ कावागुचीको सन १८९९ मा भएको नेपाल भ्रमणबाट शुरु भएको हो । त्यस्तै जापान र नेपालले औपचारिक कूटनीतिक सम्बन्ध भने सन १९५६ मा स्थापित गरेका हुन् र त्यस यतादेखि नै हामीले दुई देशबीचको सम्बन्धलाई असल मित्रका विकास गर्दै आएका छौँ ।

यि दुई देशका बीचको उच्चस्तरीय भ्रमणको आदान प्रदान पनि भइरहेको छ र केही समयमात्र अघि नेपालका सम्माननीय राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले जापानको भ्रमण गर्नुभएको थियो र दुई देशका परराष्ट्र मन्त्रीबीचमा पनि औपचारिक भ्रमणको आदान प्रदान भएको छ । त्यस्तै आगामी वर्ष अर्थात सन २०२२ मा पहिलो पटक आठजना नेपाली विद्यार्थी जापान अध्ययन गर्न गएको १२० औँ वार्षिकोत्सव पनि हुनेछ ।

व्यक्तिगत कुरा गर्ने हो भने मेरो गृहनगर जापानको फुकुशिमा हो । सन २०११ मा जापानमा आएको महाभूकम्प र सुनामीले गर्दा त्यहाँको तोहोकु क्षेत्रलाई निकै क्षति पुगेको थियो । त्यस समयमा हाम्रो दुःखमा हामीप्रति सहानुभूति राखेर हाम्रा लागि नेपाली नागरिकले प्रार्थना गर्नुभएको थियो । त्यसैले म व्यक्तिगत रुपमा यसका लागि नेपाली नागरिकप्रति कृतज्ञ छु । तपाईं पनि कल्पना गर्न सक्नुहुन्छ कि मार्च महिनामा त्यस क्षेत्रमा निकै चिसो हुन्छ । त्यस्तो आपतका बेलामा मेरा आमाबुबा, मेरो परिवार र आफन्तजन एवं त्यस क्षेत्रमा बसोबास गर्ने जापानी नागरिकहरु चिसोले निकै दुःख पाएका थिए । उनीहरु खाना, विद्युत, ग्यासलाइन विहीन भएर बस्नुपरेको थियो । त्यस्तो अवस्थामा नेपालले पाँच हजार ब्लाङकेट सहयोग स्वरुप त्यो क्षेत्रमा पठाएको थियो । यसबाट त्यहाँका हजारौँ नागरिकको ज्यान बचेको महसुस हामीले गरेका छौँ । त्यस्तो अप्ठेरो बेलामा नेपालीले पकाएर दिएको दालभात तथा तातो कफिले उनीहरुलाई बाँच्न ठूलो सहायता पुगेको थियो ।

यता नेपालमा सन् २०१५ मा गएको गोरखा भूकम्पका समयमा नेपाललाई पनि जापानले सक्दो सहयोग गरेको थियो । गोरखा भूकम्प, जुन म आफैँले पनि भारतको नयाँ दिल्लीमा रहेका बेला परकम्प महसुस गरेको थिएँ, यस्तो समयमा तत्कालै उद्धारकर्मी तथा राहत सामग्री पठाएको थियो । त्यस्तै भूकम्पले भत्किएका विद्यालयहरु भवन, आवासीय भवनहरुको पुनर्निर्माणका साथै अन्य सहायता पनि जापानले उपलब्ध गराएको थियो ।

त्यसपछि नेपाली नागरिकले सन् २०१६ को अप्रिलमा जापानको कुमामोतोमा गएको भूकम्पबाट प्रभावितहरुलाई दालभात पकाएर खुवाएका थिए । सन् २०१५ मा गएको नेपालको भूकम्पपछि जसरी जापानले सहयोग र सदभाव दर्साएको थियो त्यस्तैगरी कुमामोतोको भूकम्पमा पनि नेपालीले सहयोग गरेका थिए र उनीहरुले जापानले पुर्याएको सहयोगको सराहना पनि गरेका थिए । यसरी यस्ता अप्ठ्यारा परिस्थितिमा पनि दुई देशका सरकार र जनताका बीचमा भएका सहृदयी सदभावका यी उदाहरणहरुले पनि नेपाल र जापानको सम्बन्ध पारस्परिक सहयोग र सम्मानका साथ अघि बढेको प्रमाणित भएको छ भन्ने मलाई लाग्दछ ।

पूर्वाधार विकास, सामाजिक, आर्थिक, शिक्षा, स्वास्थ्यलगायतका क्षेत्रमा सहयोग गर्दै नेपालको विकासका प्रयासहरुमा जापानले एक प्रमुख दाता राष्ट्रका रुपमा सहयोग पुर्याउँदै आएको त विदितै छ । विकसित विश्व परिवेशमा नेपालका उद्यमीहरुले जापानी लगानी, प्रविधि र प्राविधिक सहयोग नेपालमा कसरी आकर्षित गर्न सक्लान् ? नेपाली उद्यमीहरुको यो लक्ष्य प्राप्तिका लागि जापानी दूतावासले के कस्तो सहयोग गर्न सक्छ ?

नेपालका सम्माननीय राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले हालै बङ्गलादेशको भ्रमण गर्नुभएको थियो । त्यसक्रममा उहाँले व्यापारमा सन्तुलन तथा व्यापार वृद्धिका लागि यस क्षेत्रमा भएका व्यवधानहरु हटाउनुका साथै पूर्वाधारको विकास र बजारमा सहज पहुँचमा वृद्धि गर्नुपर्ने बताउनुभएको थियो । म यस विचारप्रति पूर्णरुपमा सहमत छु । म भन्न चाहन्छु कि नेपालमा वैदेशिक लगानी आकर्षण गर्न पनि यस्तै वातावरण निर्माण गर्नु आवश्यक छ ।

नेपाली उद्यमीले पनि लगानीमैत्री वातावरणको निर्माणबाट जापानी लगानीकर्तालाई आकर्षित गर्न सक्छन् र त्यस्तो अनुकूल वातावरण बनाउन नीतिगत व्यवस्थाले ठूलो अर्थ राख्दछ । यसका लागि धेरै अवसर हुन सक्छन् र यस्तै एउटा हो सन् २०२५ मा जापान, ओसाका, कानसाईमा हुने एक्स्पो २०२५ । नेपालले पनि सहभागिता जनाउने यस एक्स्पो पनि नेपाली उद्यमीका लागि अवसर हुन सक्दछ । यो एक्स्पो नेपालले आफ्नो समृद्धि र खुशी विश्वसामु प्रस्तुत गर्ने एउटा उपयुक्त अवसर पनि हुनसक्छ ।

जापानले नेपाललाई निकै लामो समयदेखि सहयोग गर्दै आएको छ । जापानले नेपाललाई कृषि, स्वास्थ्य सेवा, शिक्षा, पूर्वाधार विकास, सुशासन, शान्ति निर्माण तथा भूकम्पपछिको पुनर्निर्माणका क्षेत्रमा सहयोग गर्दै आएको छ । यसका साथै नेपालका सामाजिक तथा आर्थिक क्षेत्रका अन्य कार्यक्रममा पनि जापानले नेपाललाई सहयोग गर्दै आएको छ । यहाँ पैसाको कुरामात्र होइन कि जापानले नेपाललाई प्राविधिक सहायता पनि उपलब्ध गराउँदै आएको छ किनभने राष्ट्र निर्माणको काम वास्तवमा मानवीय स्रोतको विकासबाट नै शुरु हुन्छ भन्ने विश्वास जापानले राख्दछ । यस हिसाबबाट पनि नेपालको एक असल मित्रराष्ट्रका हैसियतबाट जापानले विगत लामो समयदेखि नेपाललाई सहयोग पुर्याउँदै आएको छ ।


महामहिम, कोभिड–१९ को महामारीले विश्वभर नै रोजगारी, आर्थिक अवसरमा व्यापक क्षति पुग्नुका साथै स्वास्थ्य, शिक्षा जस्ता आधारभूत सेवाको पहुँचमा असर पुगेको छ । जापान सरकारले नेपालजस्ता मुलुकलाई कसरी सहयोग पुर्याउने सोचिरहेको छ ?

हो, हामीले शुरुदेखि नै निकै महत्वपूर्ण योगदान गरेका छौँ र हामीसँग भविष्यका केही योजना पनि छन् । गत वर्षदेखि जापानले कोभाक्स संयन्त्र निर्माणमा योगदान गरिरहेको छ र हालसम्म कोभाक्समा २० करोड अमेरिकी डलर सहयोग गर्ने घोषणा गरिसकेको छ । म मार्च ७, २०२१ मा त्रिभुवन अन्तरराष्ट्रिय विमानस्थलमा अवतरण गरेको थिएँ, र म नाइजेरियाबाट यहाँ पदस्थापन भएर आएको हुँ । म यहाँ आउँदा यात्रुवाहक विमानसेवामै आएको हुँ जसले नेपालका लागि कोभाक्स सुविधाको खोप लिएर आएको थियो । मैले स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्यामन्त्री हृदयेश त्रिपाठी, दातृ मुलुकका राजदूतहरु र अन्तरराष्ट्रिय संस्थाका सदस्यसँग कुरा गर्ने मौका पनि पाएको थिएँ । उहाँहरु कोभाक्स सुविधाको खोप स्वीकार्न विमानस्थलमा उपस्थित हुनुहुन्थ्यो । यो संयोग हो, तर मेरा लागि यो पहिलो अनुभव थियो ।

खोप निकै अत्यावश्यक र महत्वपूर्ण पक्ष हो, तर यसका लागि कोल्ड चेन (चिस्याउने सुविधा) पनि जरुरी हुन्छ । मार्च ९, २०२१ मा जापान सरकारले नेपालसहित दक्षिण पूर्व र दक्षिण पश्चिम एसिया एवं प्रशान्त द्वीपका २५ वटा देशका लागि करिब चार करोड १० लाख अमेरिकी डलर आपतकालीन अनुदान सहायता उपलब्ध गराउने निर्णय गरेको छ । यो अनुदान कोल्ड चेन निर्माणका साथै कोल्ड स्टोरेज सुविधा र ढुवानी जस्ता मेडिकल उपकरणका लागि उपयोग गरिने छ । सबै जनतालाई खोप उपलब्ध गराउने सुनिश्चित गर्न राष्ट्रसङ्घीय बालकोषमार्फत यो रकम उपयोग गरिने छ ।

यी प्रत्यक्ष सहायताबाहेक जापानले कोभिड–१९ बाट सिर्जित अन्य विषयमा नेपाललाई सहयोग गर्दैछ । उदाहरणका लागि, हामीले नेपालको खाद्य सुरक्षामा विश्वखाद्य कार्यक्रममार्फत सहयोग गरिरहेका छौं । यस कार्यक्रमबाट प्रदेश नं १ र २ का जोखिममा परेका जिल्लामा मातृ तथा बाल स्वास्थ्य एवं पोषण कार्यक्रम सञ्चालन गर्न ३४ लाख ७० हजार अमेरिकी डलर सहायता प्रदान गरिएको छ ।

आउँदा दिनहरुमा जापानले कोभिड–१९ विरुद्धको लडाइँमा अन्तरराष्ट्रिय समुदायसँगको साझेदारीलाई निरन्तरता दिनेछ । प्रमुख सात औद्योगिक राष्ट्रको समूह (जी ७) र क्वेड (जापान, अमेरिका, भारत, अस्ट्रेलिया) का सदस्य मुलुकले निम्न प्रतिबद्धता छन्ः

–समूह सातका रुपमा हामी कोभिड–१९ लाई परास्त गर्न मिलेर कार्य गर्नेछौँ (जी, फेब्रुअरी १९)

– हामी विश्वव्यापी रुपमा खोपको विकास र वितरणलाई तिव्रता दिनेछौँ । (जी ७)

– संयुक्त अधिराज्यमा जुन महिनामा सम्पन्न जी७ शिखर बैठकमा व्यक्त प्राथमिकतालाई ठोस कार्यद्वारा सुल्झाउन सहमत छौँ । (जी ७)

– हामी सुरक्षित, पहुँचयोग्य रुपमा सस्तो र प्रभावकारी खोप उत्पादन र विस्तार गर्न तथा त्यसको समतामूलक पहुँचका लागि मिलेर कार्य गर्न प्रतिबद्ध छौँ, र आर्थिक पुनरुत्थानलाई तीव्र बनाउन र विश्व स्वास्थ्यलाई लाभ पुर्याउने छौँ । (क्वेड, मार्च १२)

– हामी हाम्रो राष्ट्रको मेडिकल, वैज्ञानिक, वित्तीय, म्यानुफ्याक्चरिङ र ढुवानी, र विकास क्षमतालाई एकीकृत गर्नेछौं र सुरक्षित एवं प्रभावकारी खोप वितरणको प्रतिबद्धतालाई कार्यान्वयनमा ल्याउन एउटा खोप विज्ञ कार्यसमूह स्थापना गर्नेछौँ । (क्वेड)

भविष्यमा नेपाल र जापानबीच के कस्ता क्षेत्रमा सहयोग हुनेछन् ? दुवै देशले दिगो साझेदारी कसरी विकास गर्न सक्लान ?

सहयोगको एउटा प्रमुख क्षेत्र समाजको पुनर्निर्माण नै हुनु पर्दछ जुन प्राकृतिक विपदाबाट जतिसक्दो चाँडो पुनर्पाप्ती हुनेछ, र यो बिल्ड ब्याक बेटर” (बलियो निर्माण) को अवधारणामा आधारित हुनेछ । उदाहरणका लागि, घर र विद्यालयको बलियो संरचना बनाउन सकिए यो प्रभावित समुदायका लागि निकै प्रभावकारी हुनेछ र त्यसले उनीहरुलाई जीवन सहज हुनुका साथै अघि बढ्न सक्षम तुल्याउने छ । मैले माथि भने झैँ, यस्ता प्राकृतिक विपदको हामीसँग साझा अनुभव पनि छन् ।

यसबाहेक, जापानले सामाजिक तथा आर्थिक पूर्वाधार, जलविद्युत् र पानी, स्वास्थ्य प्रणाली र शिक्षामार्फत नेपालको आर्थिक विकासमा मद्दत गरिरहेको छ । उदाहरणका लागि, सिन्धुली राजमार्ग (बिपी राजमार्ग) को निर्माणले मानिसको दैनिक जीवनका साथै सामानको ढुवानीमा निकै सहजता ल्याएको छ । स्वास्थ्य सेवा र शिक्षाको राम्रो पहुँचका लागि हामीले नेपाल सरकार र स्थानीय गैरसरकारी संस्थासँग मिलेर काम गरिरहेका छौँ ।

खानेपानीका सन्दर्भमा, मेलम्चीको पानी अन्ततः यही मार्च २८ तारिख आइतबारका दिन काठमाडौँ आइपुगेकामा मलाई धेरै खुशी लागेको छ । जापान सरकारको लगानीमा सुन्दरीजलमा पानी प्रशोधन प्लान्ट निर्माण सम्पन्न हुनु मेलम्ची आयोजनाकै एक सफलता हो । यस आयोजनालाई सफल बनाउन एशियाली विकास बैंक र अन्यले पनि लगानी गरेका छन् । जापानले प्लान्ट निर्माणमा करीब रु पाँच अर्ब ८० करोड ६० लाख (करीब पाँच अर्ब ४९ करोड ४० लाख जापानी येन) उपलब्ध गराएको छ जसले प्रतिदिन आठ करोड ५० लाख लिटर पानी प्रशोधन गर्न सक्नेछ । मेरो आशा छ, मेलम्ची नदीबाट आउने सफा पानीले काठमाडौँवासीको दैनिक जीवनमा सहजता ल्याउनुका साथै जीवनस्तर उकास्न मद्दत गर्नेछ ।

हामीले के बुझेका छौँ भने लोकतन्त्रको सुदृढीकरणमा नेपाल प्रयत्नशील रहेको छ र जापानले पनि सुशासनका लागि नेपालसँग मिलेर कार्य गरिरहेको छ । सन् २०२२ मा अतिकम विकसित मुलुक (एलएलडिसी) बाट माथि जाने नेपालको लक्ष्यलाई जापानले प्रोत्साहित र मद्दत गर्न चाहेको छ, र नेपाल सन् २०३० सम्ममा मध्यम आय भएको देशमा रुपान्तरण हुनेछ । यो कार्य नेपाल सरकारको गरिबी न्यूनीकरण कार्यक्रम मार्फत हासिल गर्न सकिने छ ।

वातावरण संरक्षण र जलवायु परिवर्तन निकै चुनौतीपूर्ण विषय हुन् जसलाई हामी अन्तरराष्ट्रिय समुदायसमेत सबै मिलेर सम्बोधन गर्नु पर्नेछ । उदाहरणका लागि, विश्वव्यापी तापमानका सन्दर्भमा नेपाल एक्लो छैन, र हिमाली हिमनदीको मुलुक नेपाल पनि जलवायु परिवर्तनको असरबाट अछुतो छैन । अर्को उदाहरण, शहरी क्षेत्रमा वायुको गुणस्तर पनि छलफलको विषय हुन सक्दछ । काठमाडौँ उपत्यकामा सवारी ट्राफिक कम गरेर वायुको गुणस्तरमा सुधार ल्याउन सकिन्छ, र यसमा पनि जापानले काम गरिरहेको छ । मैले भन्नैपर्छ, यस्ता समस्या सुल्झाउन सकिए भावी पुस्ताको स्वास्थ्य राम्रो बनाउन सकिने छ ।

जापान र नेपाल दुवै मुलुकका लागि जनता–जनताबीचको ओहोरदोहोर पनि एउटा निकै महत्वपूर्ण पक्ष हो जसबाट एकअर्कालाई अरु बढी बुझ्न सकिन्छ र हाम्रो दिर्घकालीन साझेदारीलाई थप अभिवृद्धि गर्न मद्दत पुग्नेछ । जापानको शिक्षा, संस्कृति, खेलकूद, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालयमार्फत नेपाली विद्यार्थीका लागि छात्रवृत्ति कार्यक्रम पनि जारी छ जसबाट धेरै नेपाली प्राज्ञिक वर्गले जापानमा पढ्ने अवसर पाएका छन् भने नेपाली निजामती सेवाका युवा कर्मचारीका लागि जापानी ग्राजुएट स्कुलमा जाइका मार्फत जेडिएस (मानव संशाधन विकास छात्रवृत्ति परियोजना) पनि सञ्चालनमा छ ।

हामीले एलुम्नाई मार्फत नेपाली समाजका धेरै क्षेत्रमा पुगिरहेको योगदानलाई पनि यहाँ प्रशंसा गर्न चाहन्छौं । जापानबाट अनुभवप्राप्त यी व्यक्तिले जापानलाई आफ्नो दोस्रो घर सम्झिरहेका हुन्छन् । विद्यार्थी आदानप्रदानका अलावा सन् २०१९ मा अर्को नयाँ अवसर सिर्जना भएको छ । नेपालीका लागि जापान सरकारले “विशिष्टीकृत दक्ष कामदार” कार्यक्रममा समेटेको छ जसबाट नेपाली दक्ष व्यक्तिले जापानमा गएर काम गर्न पाउने छन् ।

हामी दुई देशबीचको पर्यटन क्षेत्र अरु विस्तारित होस् भन्ने चाहिरहेका छौँ, किनभने पर्यटनले हाम्रो विश्वमा नयाँ परिदृश्य सिर्जना गरिरहेको हुन्छ । दुःख लाग्दो कुरा के भने नेपाल भ्रमण वर्ष सन् २०२० अभियानलाई कोभिड–१९ ले असर पुर्यायो । तैपनि, नेपाल एयरलाइन्सबाट हुने जापान र नेपालबीचको सोझो हवाई उडान यात्रुका लागि निकै महत्वपूर्ण हुनेछ ।

गएको वर्ष हामीले सगरमाथा आरोहणमा पहिलो जापानीले आरोहण गरेको स्वर्ण वर्षगाँठ मनाएका थियौं । जापानी आरोही उमुरा नाओमी र मात्सुरा तेरुओले यो सफलता हासिल गर्नु भएको थियो । र फुकुशिमा निवासी महिला जुन्को ताबेईले सगरमाथा आरोहण गरेको पनि ४५ वर्ष पुगेको छ । उहाँ सगरमाथा आरोहण गर्ने विश्वकै पहिलो महिला आरोही बन्न सफल हुनु भएको थियो । कोभिड–१९ मा सुधार भएलगत्तै हामीहरु धेरै नेपालीलाई जापानमा स्वागत गर्न चाहन्छौं, ताकि उहाँहरुले जापानी संस्कृतिका साथै परम्परागत खाना ‘वाशोकु’ को स्वाद लिन पाउनु हुनेछ । त्यस्तै, धेरै जापानी पर्वतारोही र यात्रा गर्न रुचि राख्ने व्यक्ति पनि नेपालको भ्रमण गर्न प्रतिक्षारत छन् ।

जापानमा नेपालप्रतिको दृष्टिकोण कस्तो छ ? के यसअघि तपाईं नेपाल आउनुभएको थियो ? कुनै स्मरणयोग्य क्षण छ ?

मेरो सोचाइमा जापानी जनतामाझ नेपालसँग विशेष घनिष्टतापूर्ण सम्बन्ध रहेको भन्ने नै छ । नेपालको प्राकृतिक सुन्दरता, बौद्ध परम्परा र संस्कृति, खाना र यहाँका मानिसप्रति जापानीको उच्च सम्मान छ । मेरो घर रहेको फुकुशिमाको मुख्य फूल नै लालीगुराँश हो, जुन नेपालको राष्ट्रिय फूल पनि हो ।

म सम्झन्छु, केही वर्ष पहिले जापानको विदेश मन्त्रालयको दक्षिणपूर्व एशिया डिभिजनमा रहँदा म काठमाडौं भ्रमणमा आएको थिएँ जतिबेला यहाँ उपत्यकाभित्र सडक किनारामा ढकमक्क फुलेका हल्का कलेजी रङका जापानी फूल देखिएका थिए । त्यतिबेला म बुडोकान पनि पुगेको थिएँ, यो एक प्रकारको जापानी शैलीको खेल स्थल हो । यो खेल स्थल काठमाडौँ महानगरको भगिनी सम्बन्ध रहेको जापानस्थित नागानो प्रिफेक्चरको मात्सुमोतो नगरले बनाएको थियो । नेपालका हिमशृङ्खलाप्रति प्रगाढ माया गर्ने जापानका पूर्व प्रधानमन्त्री रिउतारो हाशिमोतो सन् २००२ को उद्घाटन समारोहमा यही बुडोकानको भ्रमण गर्नुभएको थियो । हाशिमोतो र म दुवैजना केन्डो ब्लाकबेल्टका छैटौं श्रेणीका खेलाडी पनि हौं । यो जापानको मार्शल आर्टको एक खेल कौशल पनि हो । मलाई युवा नेपाली केन्डो खेलाडीहरुसँग बुडोकानमा केन्डो अभ्यास गर्न पाउँदा निकै रमाइलो लाग्ने गरेको छ ।

सन् २००५ मा तत्कालीन अधिराजकुमार पारस शाह र अधिराजकुमारी हिमानीलाई जापानको आइची एक्स्पो २००५ मा स्वागत गरेको थिएँ । राजकुमारी हिमानीले मलाई दिनुभएको काठले कुँदिएको कलाकृति मेरो घरमा अझै सजिएको छ । त्यही शैलीको एउटा गहना यहाँ जापानी राजदूतावासको कार्यालयमा पनि पाएको छु ।