टोकियो, जापान ।

जापानका लागि नेपाली राजदूतमा सिफारिस हुनुभएका जिज्ञानकुमार थापाको विषयमा पछिल्लो समय विभिन्न टीकाटिप्पणी र समाचारहरू सुनिँदा मनमा केही चिन्ता उत्पन्न भएको छ। कुनै पनि व्यक्तिबारे धारणा बनाउँदा हल्ला, अनुमान वा व्यक्तिगत आग्रह–पूर्वाग्रहभन्दा माथि उठेर उहाँको योग्यता, अनुभव, क्षमता र योगदानको निष्पक्ष मूल्याङ्कन गर्नु आवश्यक छ।

जिज्ञानकुमार थापा नेपाली नागरिक हुनुहुन्छ। उहाँको परिवार र व्यक्तिगत जीवन जापानसँग जोडिएको भए पनि नेपालको सेवा गर्ने उहाँको चाहना र सम्भावित कूटनीतिक भूमिकालाई त्यसकै आधारमा नकारात्मक रूपमा हेर्नु उचित हुँदैन। जापानमा प्राप्त गरेको लामो अनुभव, भाषा तथा संस्कृतिको ज्ञान र यहाँको समाजसँग स्थापित सम्बन्धलाई नेपालको हितमा प्रयोग गर्न सकिने सम्भावनालाई पनि उत्तिकै महत्त्वका साथ हेर्नुपर्छ।

राजदूत केवल एउटा पदमा नियुक्त हुने व्यक्ति मात्र होइनन्। उहाँले अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा नेपालको प्रतिनिधित्व गर्ने, दुई देशबीचको सम्बन्धलाई सुदृढ बनाउने, आर्थिक तथा सांस्कृतिक सहकार्य विस्तार गर्ने र विदेशमा रहेका नेपाली नागरिकका चासो तथा समस्यालाई सम्बोधन गर्न महत्त्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्नुपर्छ। त्यसैले राजदूत नियुक्त गर्दा शैक्षिक योग्यता, व्यावसायिक अनुभव, कूटनीतिक दक्षता, व्यवहारकुशलता र सम्बन्धित देशको राजनीतिक, सामाजिक तथा सांस्कृतिक अवस्थाबारेको ज्ञानलाई महत्त्व दिनु आवश्यक हुन्छ।

विशेषगरी जापानजस्तो आर्थिक, प्राविधिक र कूटनीतिक दृष्टिले महत्त्वपूर्ण देशमा नेपालको प्रतिनिधित्व गर्ने व्यक्तिलाई जापानी भाषा, संस्कृति, रहनसहन, इतिहास र सामाजिक परिवेशको ज्ञान हुनु उपयोगी हुन्छ। जापानी समाजका विभिन्न तहका व्यक्तित्वहरूसँग प्रभावकारी संवाद गर्न सक्ने क्षमता र आपसी विश्वास निर्माण गर्ने दक्षताले नेपाल–जापान सम्बन्धलाई थप मजबुत बनाउन सहयोग पुर्‍याउन सक्छ।

जिज्ञानकुमार थापामा यी पक्षहरू कति प्रभावकारी रूपमा छन् भन्ने विषयलाई तथ्य, अनुभव र उहाँको कार्यक्षमताका आधारमा मूल्याङ्कन गरिनुपर्छ। सरकारले उहाँलाई राजदूतका लागि सिफारिस गर्नुका आधार र नियुक्ति प्रक्रियासँग सम्बन्धित विषयमा पनि आवश्यक स्पष्टता र पारदर्शिता हुनु उत्तिकै महत्त्वपूर्ण छ।

मेरो आफ्नै अनुभवका आधारमा भन्नुपर्दा, विद्यार्थी जीवनदेखि नै जिज्ञान भाइलाई चिन्दै र नजिकबाट नियाल्दै आएको छु। मैले उहाँलाई सरल, शालीन, मिलनसार र मेहनती व्यक्तिका रूपमा पाएको छु। जापानको समाजमा घुलमिल हुँदै जीवनका विभिन्न सङ्घर्ष र चुनौती पार गरेर अघि बढ्नुभएको उहाँ कठिन परिस्थितिमा पनि सहयोग गर्न तत्पर रहने व्यक्तिका रूपमा मेरो सम्झनामा हुनुहुन्छ। उहाँको व्यक्तिगत व्यवहार र सामाजिक सम्बन्धलाई नजिकबाट बुझ्ने अवसर मैले पाएकी छु।

जापानमा लामो समय बिताउँदा हासिल भएको अनुभव, जापानी भाषामाथिको पकड, स्थानीय समाजको बुझाइ र विभिन्न क्षेत्रका व्यक्तिहरूसँगको सम्पर्क नेपालको हितमा उपयोग गर्न सकिने महत्त्वपूर्ण पक्ष हुन्। यी अनुभवले नेपाल र जापानबीच व्यापार, लगानी, पर्यटन, शिक्षा, प्रविधि, सांस्कृतिक आदानप्रदान तथा नेपाली समुदायका विषयमा सहकार्य विस्तार गर्न सहयोग पुर्‍याउन सक्छन्।

त्यसैले जिज्ञान भाइको नियुक्तिबारे फरक धारणा राख्नुहुने साथीहरूलाई मेरो विनम्र अनुरोध छ—कुनै पनि निष्कर्षमा पुग्नुअघि उहाँको योग्यता, अनुभव, सामाजिक योगदान र क्षमताको निष्पक्ष मूल्याङ्कन गरौँ। नियुक्ति प्रक्रियाबारे कुनै प्रश्न वा असहमति छन् भने तिनलाई तथ्य र तर्कका आधारमा प्रस्तुत गरौँ। लोकतान्त्रिक समाजमा प्रश्न उठाउनु र असहमति जनाउनु स्वाभाविक हो, तर व्यक्तिगत पूर्वाग्रह वा अपुष्ट सूचनाका आधारमा कसैको सम्भावना र योगदानलाई कमजोर पार्ने प्रयास गर्नु उचित हुँदैन।

त्यसैगरी, सरकारसँग पनि मेरो विनम्र आग्रह छ—राजदूत नियुक्तिसम्बन्धी निर्णय गर्दा आवश्यक मापदण्ड, योग्यता र राष्ट्रिय हितलाई प्राथमिकता दिइयोस्। नियुक्तिका विषयमा सार्वजनिक रूपमा प्रश्न उठेमा तिनको तथ्यपरक जवाफ दिँदै पारदर्शिता कायम गरियोस्। अनावश्यक दबाब वा अफवाहबाट प्रभावित नभई, सम्बन्धित व्यक्तिको वास्तविक योग्यता र क्षमताको उचित मूल्याङ्कनका आधारमा निर्णय प्रक्रिया अघि बढाइयोस्।

जापानमा बसोबास गरेको अनुभवलाई नेपालको सेवामा समर्पित गर्ने अवसर पाउनु आफैँमा सकारात्मक सम्भावना हुन सक्छ। जिज्ञानकुमार थापाले राजदूतका रूपमा जिम्मेवारी पाउनुभयो भने उहाँको ज्ञान, सीप, अनुभव र सामाजिक सम्बन्धलाई नेपालको हितमा कसरी उपयोग गर्न सकिन्छ भन्ने विषय महत्त्वपूर्ण हुनेछ। अन्ततः उहाँको सफलता व्यक्तिगत उपलब्धिमा मात्र सीमित नभई नेपाल र जापानबीचको सम्बन्धमा देखिने सकारात्मक परिणामबाट मापन गरिनुपर्छ।

देशको सेवा गर्ने भावना बोकेका व्यक्तिलाई निरुत्साहित गर्नुको सट्टा उहाँको क्षमता र सम्भावनाबारे तथ्यपरक बहस गरौँ। समर्थन वा विरोध जे गरे पनि त्यसको आधार निष्पक्ष मूल्याङ्कन, पारदर्शिता र राष्ट्रिय हित हुनुपर्छ।

जिज्ञान भाइलाई आगामी जिम्मेवारीका लागि अग्रिम शुभकामना। उहाँले अवसर पाउनुभयो भने आफ्नो अनुभव र क्षमतालाई नेपालको हितमा उपयोग गर्दै नेपाल र जापानबीचको सम्बन्धलाई अझ सुदृढ बनाउन सफल हुनुहोस् भन्ने कामना गर्दछु ।