काठमाडौं, नेपाल ।
नेपालको प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचन २०८२ अन्तर्गत प्रत्यक्षतर्फका सबै १६५ निर्वाचन क्षेत्रको अन्तिम मतपरिणाम सार्वजनिक भएको छ । सार्वजनिक परिणामले नेपाली राजनीतिमा ठूलो परिवर्तनको सन्देश दिएको छ ।
निर्वाचन परिणाम अनुसार राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) ले अत्यधिक बहुमत सहित ऐतिहासिक सफलता हासिल गर्दै देशकै सबैभन्दा ठूलो दलका रूपमा उदाएको छ । प्रत्यक्षतर्फको मतपरिणाम अनुसार रास्वपाले १२५ सिट जित्दै संसदमा बलियो उपस्थिति बनाएको छ ।
यो परिणामले दशकौँदेखि नेपाली राजनीतिमा प्रभाव जमाउँदै आएका पुराना दलहरूको शक्ति सन्तुलनलाई उल्लेखनीय रूपमा परिवर्तन गरेको विश्लेषकहरू बताउँछन्।
दलगत परिणाम : रास्वपालाई सरकार चलाउन अन्य दलको साथ नचाहिने
निर्वाचन आयोगले सार्वजनिक गरेको मतपरिणाम अनुसार प्रतिनिधिसभाको प्रत्यक्षतर्फ दलगत अवस्था यस प्रकार रहेको छ
राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) – १२५ सिट
नेपाली कांग्रेस – १८ सिट
नेकपा एमाले – ९ सिट
नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) – ८ सिट
श्रम संस्कृति पार्टी – ३ सिट
राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टि (राप्रपा) - १ सिट
स्वतन्त्र उम्मेदवार - १ सिट
स्वतन्त्र तर्फ म्याग्दिबाट डा. महाविर पुन बिजयी भएका छन् । उनले स्वतन्त्र उम्मेदवार दिएका थिए भने रास्वपाले उनको उम्मेदवारीमा समर्थन जनाउँदै आफ्ना उम्मेदवारको उम्मेदवारी फिर्ता गराएको थियो ।
यस परिणामले प्रत्यक्षतर्फ मात्रै रास्वपालाई अत्यधिक बहुमतको नजिक पुर्याएको छ । समानुपातिकतर्फको मतपरिणाम आउन बाँकी रहे पनि संसदमा नयाँ शक्ति सन्तुलन देखिने संकेत मिलिसकेको छ ।
सङ्खुवासभा र धनुषाका अन्तिम परिणाम
प्रत्यक्षतर्फ सार्वजनिक भएको अन्तिम मतपरिणामसँगै केही क्षेत्रका पछिल्ला नतिजा पनि सार्वजनिक भएका छन् ।
सङ्खुवासभा निर्वाचन क्षेत्रबाट अर्जुनकुमार कार्की विजयी भएका छन् । उनी नेकपा एमालेका उम्मेदवार हुन्।
त्यस्तै धनुषा क्षेत्र नम्बर १ मा मातृकाप्रसाद यादव विजयी भएका छन् । निर्वाचन आयोगले उनलाई औपचारिक रूपमा निर्वाचित भएको प्रमाणपत्र प्रदान गरेको जनाएको छ ।
यी परिणामसँगै प्रत्यक्षतर्फका सबै १६५ क्षेत्रको अन्तिम नतिजा सार्वजनिक भएको हो ।
बिहीबार सम्पन्न भएको थियो मतदान
प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचनका लागि देशभर गत बिहीबार मतदान सम्पन्न भएको थियो। देशभरका हजारौँ मतदान केन्द्रमा बिहानदेखि साँझसम्म शान्तिपूर्ण रूपमा मतदान भएको निर्वाचन आयोगले जनाएको छ ।
निर्वाचनमा युवा मतदाताको उल्लेख्य सहभागिता देखिएको थियो । विभिन्न स्थानमा पहिलोपटक मतदान गर्न आएका युवाहरूले उत्साहपूर्वक मतदान गरेका थिए ।
निर्वाचन आयोगका अनुसार अहिले समानुपातिकतर्फको मतगणना जारी रहेको छ । समानुपातिक प्रणाली अन्तर्गत प्रतिनिधिसभामा ११० सिट रहेको छ । यसको अन्तिम परिणाम सार्वजनिक भएपछि प्रतिनिधिसभाको पूर्ण संरचना स्पष्ट हुनेछ।
नेपाली राजनीतिमा नयाँ मोड
यो निर्वाचन परिणामलाई धेरै विश्लेषकहरूले नेपाली राजनीतिमा नयाँ मोड का रूपमा व्याख्या गरेका छन् ।
केही वर्षअघि मात्रै स्थापना भएको राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी ले छोटो समयमै जनसमर्थन प्राप्त गर्दै पुराना दलहरूलाई पछि पार्नु नेपाली राजनीतिक इतिहासकै महत्त्वपूर्ण घटनामध्ये एक मानिएको छ ।
विशेषगरी युवामुखी राजनीति, भ्रष्टाचारविरुद्धको अभियान, सुशासनको एजेन्डा र वैकल्पिक राजनीतिक नेतृत्वको मागले मतदाताहरूलाई नयाँ दलतर्फ आकर्षित गरेको विश्लेषण गरिएको छ ।
पुराना दलका लागि ठूलो सन्देश
यस चुनाव परिणामले परम्परागत राजनीतिक दलहरूका लागि पनि गम्भीर सन्देश दिएको राजनीतिक विश्लेषकहरू बताउँछन्।
वर्षौँदेखि नेपाली राजनीतिमा प्रभुत्व जमाउँदै आएका नेपाली कांग्रेस र नेकपा एमाले जस्ता दलहरूले अपेक्षित परिणाम प्राप्त गर्न सकेनन्।
यसले मतदाताहरूको मनोविज्ञान परिवर्तन हुँदै गएको र नयाँ नेतृत्व तथा वैकल्पिक राजनीतिक शक्तिको खोजी बढिरहेको संकेत गरेको छ।
अब सरकार गठनको प्रक्रिया
प्रत्यक्षतर्फको मतपरिणाम सार्वजनिक भएसँगै अब सबैको ध्यान सरकार गठन प्रक्रियातर्फ केन्द्रित भएको छ ।
समानुपातिकतर्फको मतपरिणाम सार्वजनिक भएपछि प्रतिनिधिसभाको पूर्ण संरचना तय हुनेछ । त्यसपछि संसद बैठक बोलाउने, संसदीय दल चयन गर्ने र नयाँ सरकार गठन गर्ने प्रक्रिया अघि बढ्नेछ ।
यदि समानुपातिकतर्फ पनि राम्रो परिणाम आएमा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी ले एकल बहुमत सहित दुई तिहाइको सरकार गठन गर्ने सम्भावना रहेको राजनीतिक वृत्तमा चर्चा भइरहेको छ।
मतदाताको अपेक्षा
निर्वाचनपछि आम मतदाताले नयाँ नेतृत्वबाट सुशासन, पारदर्शिता, आर्थिक सुधार र रोजगारी सिर्जना जस्ता विषयमा ठूला अपेक्षा राखेका छन् ।
विशेषगरी युवापुस्ताले राजनीतिक प्रणालीमा परिवर्तन, भ्रष्टाचार नियन्त्रण र प्रभावकारी प्रशासनको अपेक्षा गरेका छन् ।
राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार नयाँ संसदले जनताको अपेक्षा अनुसार काम गर्न सके नेपालमा राजनीतिक स्थिरता र विकासको नयाँ अध्याय सुरु हुन सक्छ ।