टोकियो, जापान ।

टोकियो शौचालय परियोजना, निप्पोन फाउन्डेसनले शिबुया नगरपालिका सरकारको सहयोगमा गरेको पहलमा नौलो काल्पनिक डिजाइनहरू अपनाएर सार्वजनिक शौचालयहरू दुर्गन्धित, अँध्यारो, फोहोर र खतरनाक हुन्छन् भन्ने धारणालाई परिवर्तन गर्ने लक्ष्य राखेको छ ।

टोकियो शौचालय परियोजनाले वास्तुकला, डिजाइन, र फेसन जस्ता क्षेत्रहरूमा १६ विश्वव्यापी रूपमा प्रख्यात सिर्जनाकर्ताहरूलाई एकैठाउँमा लेराएको छ । जस अन्तर्गत शिबुयामा १७ सार्वजनिक शौचालयहरू परिमार्जन गरिएको छ । यी मध्ये अन्तिम, निशिसान्डो सार्वजनिक शौचालय हो । यस वर्षको मार्च २४ मा यसलाई खोलिएको थियो । यो सुविधा सन् २०२५ को ओसाका कान्साई वर्ल्ड एक्सपो साइटका डिजाइन निर्माता फुजिमोतो साउद्वारा डिजाइन गरिएको हो।

सार्वजनिक शौचालय 'पानी स्रोत' र 'कन्टेनर' को अवधारणाहरुमा आधारित डिजाइन गरिएको थियो ।

परियोजनाका पहिलो दुई शौचालय, वास्तुविद् बान शिगेरुद्वारा डिजाइन गरिएको र पारदर्शी काँचको पर्खालहरू सहित थियो । तिनीहरू अगष्ट २०२० मा अनावरण गर्दा संसारभर खवर फैलिएको थियो । पूर्ण रूपमा पारदर्शी यो शौचालय खुला हुँदा पारदर्शी र दुईवटा सार्वजनिक शौचालयका ढोकाहरू बन्द हुँदा अपारदर्शी हुन्छन् ।

अन्तर्राष्ट्रिय ध्यानाकर्षण गराउने अर्को एउटा नानागो डोरी पार्क शौचालय हो, जुन अगस्ट २०२१ मा खोलिएको थियो । सातो काजो र पुरस्कार विजेता अवरोध ल्याब टोलीद्वारा निर्मित यो कन्ट्याक्टलेस शौचालय जर्मन फिल्म निर्देशक विम वेन्डर्सको टोकियो शौचालय परियोजनाको आगामी फिल्ममा चित्रित गरिएको छ ।

टोकियो क्षेत्रमा भएका यस्तै अन्य उदाहरणिय नयाँ शैलिका चौलायहरुमा इबिसु स्टेसन 'वेस्ट एक्जिट' सार्वजनिक शौचालय, कुमा केन्गोद्वारा डिजाइन गरिएको नाबेशिमा शोतो पार्क शौचालय, एबिसु पार्क शौचालय, हातागया सार्वजनिक शौचालय 'नाकानो दोरी' र 'सुइदो दोरी'को छेउमा रहेको शौचालय हुन् ।

उरासान्दो शौचालय, मेईजी जिन्गुको योयोगी प्रवेशद्धार तथा केइयो लाईन अन्तर्गत सासाजुका ग्रिनवे सार्वजनिक शौचालय टोकियो क्षेत्रमा देखिएका केहि प्रतिनिधिमुलक नयाँ डिजाइनका आकर्षक सार्वजनिक शौचालयहरु हुन् । जसले शौचालयको पुरानो मानसिकता, शैली र डिजाइनको स्वरुपनै फेरिदिएको छ ।

तपाईंले पनि जापानको अन्य स्थानमा यस्तै नौला चौशालय देख्नुभएको वा प्रयोग गर्नुभएको होला है !