ओसाका, जापान ।
जापानको ओसाका प्रान्तस्थित मिनो सहरको निजी विद्यालय मिनो गाकुएन हाईस्कुलका एक पुरुष शिक्षकले १० जनाभन्दा बढी विद्यार्थीलाई सामाजिक सञ्जालमार्फत यौन प्रकृतिका तस्बिर पठाउन माग गरेको घटना सार्वजनिक भएको छ। ती शिक्षकले विद्यार्थीलाई निजी रूपमा बाहिर घुम्न तथा किनमेल गर्नसमेत बोलाउने गरेको जापानी सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन्।

विद्यालयको आन्तरिक सर्वेक्षणबाट घटना सार्वजनिक भएपछि शिक्षकले सन् २०२६ अक्टोबर २६ देखि लागू हुने गरी पदबाट राजीनामा दिएका छन्। घटनाबारे जानकारी पाएपछि प्रहरीले पनि अनुसन्धान अघि बढाएको छ।

अभिभावकको उजुरीपछि घटना सार्वजनिक

जापानी सञ्चारमाध्यमका अनुसार, अक्टोबरको सुरुतिर एक अभिभावकले आफ्नो सन्तानलाई शिक्षकले सामाजिक सञ्जालमार्फत यौन प्रकृतिका तस्बिर मागेको भन्दै विद्यालयलाई जानकारी गराएका थिए।

उक्त जानकारीपछि विद्यालयले अक्टोबर १९ मा सम्पूर्ण विद्यार्थीलाई समेटेर सर्वेक्षण गरेको थियो। सर्वेक्षणमा १० जनाभन्दा बढी विद्यार्थीले एउटै पुरुष शिक्षकबाट यौन प्रकृतिका तस्बिर पठाउन अनुरोध गरिएको वा निजी रूपमा बाहिर जान निमन्त्रणा पाएको बताएका थिए।

कान्साई टेलिभिजनको रिपोर्टअनुसार, ती शिक्षक ३० वर्ष आसपासका पुरुष हुन्। उनले दुई वर्षभन्दा अघिदेखि नै १० जनाभन्दा बढी छात्रसँग यस्ता प्रकारका अनुरोध तथा निजी भेटघाटका प्रस्ताव गरेको आरोप छ। तस्बिरका लागि गरिएको अनुरोधमा शरीरको तल्लो भागका तस्बिरसमेत समावेश रहेको समाचारमा उल्लेख छ।

केही विद्यार्थीले शिक्षकको अनुरोधमा तस्बिर पठाएको विवरण पनि अन्य जापानी सञ्चारमाध्यमहरूको समाचारमा आएको छ। यद्यपि, घटनामा संलग्न विद्यार्थीको यकिन संख्या, सबै अनुरोधको प्रकृति र सम्पूर्ण घटनाक्रमबारे विस्तृत विवरण सार्वजनिक भइसकेको छैन।

शिक्षकले विद्यार्थीलाई निजी रूपमा बाहिर जान बोलाएको आरोप

तस्बिर माग्ने घटनासँगै शिक्षकले विद्यार्थीलाई विद्यालयबाहिर व्यक्तिगत रूपमा भेट्न तथा किनमेल गर्न बोलाएको आरोप पनि लागेको छ।

शिक्षक र विद्यार्थीबीच सामाजिक सञ्जालमा हुने व्यक्तिगत कुराकानीलाई विद्यालयले प्रतिबन्ध लगाएको बताइएको छ। यस्तो नियम हुँदाहुँदै पनि शिक्षकबाट विद्यार्थीलाई निजी सन्देश पठाउने र व्यक्तिगत भेटघाटका लागि निमन्त्रणा दिने काम भएको आरोपले विद्यालयको निगरानी तथा विद्यार्थी सुरक्षा प्रणालीमाथि प्रश्न उठाएको छ।

विद्यालयमा शिक्षक र विद्यार्थीबीचको सम्बन्ध शैक्षिक मर्यादा, व्यावसायिक आचरण र पारस्परिक विश्वासमा आधारित हुनुपर्ने हुन्छ। शिक्षकले आफ्नो पद र प्रभाव प्रयोग गरेर विद्यार्थीमाथि अनुचित दबाब सिर्जना गरेको प्रमाणित भएमा यो गम्भीर आचरणसम्बन्धी विषय बन्न सक्छ।

अक्टोबर २६ मा शिक्षकको राजीनामा

घटना सार्वजनिक भएपछि सम्बन्धित पुरुष शिक्षकले अक्टोबर २६ मा पदबाट राजीनामा दिएका हुन्।

कान्साई टेलिभिजनको समाचारअनुसार, शिक्षकले विद्यालयसँगको कुराकानीमा सबैलाई असुविधा पुर्‍याएकोमा माफी मागेको बताएका छन्। तर, राजीनामाको प्रक्रिया कसरी अघि बढ्यो, औपचारिक अनुशासनात्मक कारबाही गरिएको थियो वा थिएन भन्ने विषयमा सार्वजनिक विवरण सीमित छ।

राजीनामा दिएर विद्यालय छाड्नु र घटनाबारे आवश्यक छानबिन पूरा हुनु फरक विषय हुन्। विद्यार्थीमाथि अनुचित व्यवहार भएको हो वा होइन, त्यसको प्रकृति कस्तो थियो र लागू हुने कानुनअनुसार थप कारबाही आवश्यक छ कि छैन भन्ने विषय अनुसन्धानबाट स्पष्ट हुनुपर्नेछ।

विद्यालयद्वारा अभिभावकसँग माफी

विद्यालयले अक्टोबर २७ मा अभिभावकहरूलाई घटनाबारे जानकारी दिँदै माफी मागेको तथा भविष्यमा यस्ता घटना दोहोरिन नदिन अपनाइने उपायहरू समेटिएको लिखित सूचना वितरण गरेको बताइएको छ।

विद्यालयले शिक्षक र विद्यार्थीबीच सामाजिक सञ्जालमा व्यक्तिगत कुराकानी गर्न प्रतिबन्ध लगाएको भए पनि त्यसको प्रभावकारी कार्यान्वयन कसरी भइरहेको थियो भन्ने प्रश्न उठेको छ।

यस्ता घटनाको रोकथामका लागि नियम बनाउनु मात्र पर्याप्त हुँदैन। विद्यार्थीले असहज व्यवहारको सामना गर्नुपर्दा निर्धक्क रूपमा उजुरी दिन सक्ने वातावरण, उजुरीको गोप्य व्यवस्थापन र विद्यालय प्रशासनले समयमै प्रतिक्रिया दिने प्रणाली पनि आवश्यक हुन्छ।

विद्यालयले अब अपनाउने पुनरावृत्ति रोकथामका उपायहरू कति प्रभावकारी हुन्छन् भन्ने विषय विद्यार्थी तथा अभिभावकका लागि महत्त्वपूर्ण हुनेछ।

प्रहरीले अनुसन्धान अघि बढायो

विद्यालयबाट परामर्श प्राप्त भएपछि प्रहरीले घटनाको विस्तृत विवरण संकलन गरी अनुसन्धान गरिरहेको जापानी सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन्।

अनुसन्धानका क्रममा शिक्षकले विद्यार्थीलाई पठाएका सन्देश, तस्बिर मागिएको भनिएको प्रसंग, निजी भेटघाटका निमन्त्रणा तथा सम्बन्धित अन्य प्रमाणहरूको परीक्षण महत्त्वपूर्ण हुन सक्छ।

यद्यपि, उपलब्ध समाचारमा शिक्षक पक्राउ परेको वा उनीविरुद्ध कुनै निश्चित फौजदारी अभियोग दर्ता भएको पुष्टि छैन। त्यसैले घटनाको अन्तिम कानुनी निष्कर्ष अनुसन्धान र प्रमाणका आधारमा नै निकालिनुपर्नेछ।

विद्यार्थीको सुरक्षा र विद्यालयको जवाफदेहिता मुख्य प्रश्न

यस घटनाले जापानका विद्यालयमा विद्यार्थीको डिजिटल सुरक्षा र शिक्षकको व्यावसायिक आचरणसम्बन्धी विषयलाई फेरि चर्चामा ल्याएको छ।

सामाजिक सञ्जाल अहिले शिक्षक र विद्यार्थीबीच शैक्षिक सूचना आदानप्रदान गर्ने माध्यम पनि बनेको छ। तर, त्यही माध्यमबाट निजी तथा यौन प्रकृतिका तस्बिर माग्ने वा विद्यार्थीलाई व्यक्तिगत भेटघाटका लागि दबाब दिने व्यवहारको आरोप लागेमा त्यसलाई सामान्य अनुशासन उल्लङ्घनका रूपमा मात्र लिन मिल्दैन।

यस्तो घटनामा विद्यार्थीलाई दोष दिने वा उनीहरूलाई लज्जित बनाउनेभन्दा पनि उनीहरूको गोपनीयता, मानसिक स्वास्थ्य र शैक्षिक वातावरणको सुरक्षा प्राथमिकतामा राख्नुपर्छ।

त्यसैगरी, विद्यालयले घटनाबारे निष्पक्ष छानबिनमा सहयोग गर्ने, अभिभावकलाई आवश्यक जानकारी दिने र उजुरी गर्ने विद्यार्थीमाथि कुनै प्रतिशोध वा विभेद हुन नदिने व्यवस्था गर्नुपर्छ।