काठमांडौ, नेपाल ।

संसदीय सुनुवाइ समितिले १३ देशका लागि प्रस्तावित राजदूतहरूको सुनुवाइ प्रक्रिया पूरा गरे पनि जापानका लागि प्रस्तावित राजदूत जिज्ञानकुमार थापाको नाम अनुमोदन प्रक्रिया तत्कालका लागि 'होल्ड' (स्थगित) गरेको छ ।

बुधबार संसदीय सुनुवाइ समितिमा भएको छलफलका क्रममा थापाको विदेशी स्थायी आवासीय अनुमतिपत्र (पीआर), जापानमा रहेको सम्पत्ति र स्वार्थको द्वन्द्व (Conflict of Interest) लाई लिएर सांसदहरूले गम्भीर प्रश्न उठाएपछि उनको सुनुवाइ होल्डमा राखिएको हो ।

जापानका लागि प्रस्तावित राजदूत जिज्ञानकुमार थापाका विषयमा सञ्चारमाध्यम र संसदीय समितिमा उठेका विस्तृत विवरणहरू यस प्रकार छन्:

१. थापामाथि उठेका मुख्य प्रश्नहरू

स्थायी बसोबास अनुमति (पीआर) को विवाद !

जापानमा लामो समय बसोबास गरेका थापाले सन् २०१८ मा जापानी पीआर लिएको विषयमा उजुरी परेको थियो ।

नेपालको संविधानको धारा २९१ अनुसार विदेशी पीआर वा नागरिकता लिएका व्यक्तिहरू कूटनीतिक वा संवैधानिक पदका लागि योग्य नहुने र पीआर त्यागेको निश्चित समय व्यतीत हुनुपर्ने कानूनी प्रावधानबारे सांसदहरूले प्रश्न उठाएका थिए ।

जापानमा सम्पत्ति र व्यवसाय

जापानमा रहेका नेपाली अरुण पराजुलीले संसदीय समितिमा इमेलमार्फत दर्ता गराएको उजुरी अनुसार थापाको जापानको कानागावा प्रान्तमा आफ्नै घर रहेको, बैंक ऋण र व्यावसायिक दायित्वहरू रहेको दाबी गरिएको थियो ।

यसले गर्दा उनी राजदूत बनेर जाँदा 'स्वार्थको द्वन्द्व' हुन सक्ने र जापानी सरकारले एग्रिमेन्ट (सहमति) दिन कूटनीतिक जटिलता आउन सक्ने सांसदहरूको आशंका थियो ।

पारिवारिक हैसियत र राजनीतिक निकटता

थापाकी श्रीमती र छोराछोरीको जापानी भिसा तथा हैसियतबारे पनि समितिमा छलफल भएको थियो । यसका साथै उनी खुला प्रतिस्पर्धाभन्दा पनि राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) को कोटा वा निकटताका आधारमा सिफारिस भएको भन्दै केही आलोचनाहरू भएका थिए ।

२. प्रस्तावित राजदूत थापाको प्रष्टीकरण

संसदीय सुनुवाइ समितिमा सांसदहरूले उठाएका प्रश्नहरूको जवाफ दिँदै थापाले आफूमाथि लागेका आरोपहरूको खण्डन गरेका थिए:

पीआर त्यागिसकेको दाबी

थापाले आफूले जापानको पीआर त्यागिसकेको र जापानी अध्यागमन विभागले समेत त्यसको पुष्टि गरिसकेको दाबी समिति समक्ष गरे ।

• परिवारको नागरिकता र घरको विवरण

उनले जापानमा पीआर पाउँदैमा नेपाली नागरिकता समाप्त नहुने स्पष्ट पारे । आफ्नो परिवारको नागरिकता नेपाली नै रहेको र जापानमा रहेको घर (४ आना जति जग्गामा बनेको) आफ्नो नभई श्रीमतीको स्वामित्वमा रहेको उनले बताए । उनले जापानमा आफ्नो कुनै कम्पनी वा सेयर लगानी नरहेको पनि प्रष्ट पारे ।

• नेपालको सेवा गर्न अवसर छाडेको भनाई

थापाले आफू जापानमा पाएका विभिन्न राम्रा अवसरहरू छोडेर देशको सेवा गर्न र नेपाल-जापान सम्बन्धलाई थप सुदृढ बनाउनकै लागि नेपाल फर्किएको भावुक अभिव्यक्ति दिए ।

३. समितिको हालको निर्णय

कार्ययोजना प्रस्तुति र प्रश्नोत्तर सकिए पनि सांसदहरूले थापाको पीआर त्याग गरेको आधिकारिक दस्तावेज र संवैधानिक सीमाको थप अध्ययन गर्नुपर्ने माग राखेका थिए । 

समिति सभापति बोधनारायण श्रेष्ठका अनुसार, मलेसियाका लागि प्रस्तावित चूडामणि खरेल र जापानका लागि प्रस्तावित जिज्ञानकुमार थापा दुवैका हकमा परेका उजुरी र कागजातहरूमाथि थप आन्तरिक छलफल र अनुसन्धान आवश्यक देखिएकाले उनीहरूको अनुमोदन प्रक्रिया होल्डमा राखिएको हो ।

बाँकी ११ देशका प्रस्तावित राजदूतहरूको प्रक्रिया भने अगाडि बढेको छ ।