टोकियो, जापान ।

नेपालमा बाल्यकालको महत्वपूर्ण समय बिताएकी १७ वर्षीया नेपाली मूलकी विद्यार्थी अदिती पौडेल जापानकै पहिलो ‘लिटरेसी एम्बेसडर’ (साक्षरता दूत) नियुक्त भएकी छन् ।

विश्वभर साक्षरता, पठन संस्कृति तथा शिक्षाको पहुँच विस्तार गर्ने उद्देश्यले सञ्चालन हुँदै आएको लिटरेसी एम्बेसडरको युवा दूत कार्यक्रम अन्तर्गत पौडेल जापानबाट पहिलोपटक चयन हुने लिटरेसी एम्बेसडर बनेकी हुन् ।

उनी हाल टोकियोमा हाईस्कुलको अन्तिम वर्षमा अध्ययनरत छिन् । जापानमा जन्मिएकी पौडेलले आफ्नो बाल्यकालको पहिलो आधा समय नेपालमा बिताएकी थिइन् । नेपाल र जापान दुवैसँग जोडिएको उनको बाल्यकाल र पुस्तक तथा पठनप्रतिको रुचिले पछिल्लो जिम्मेवारीसँग विशेष सम्बन्ध राख्ने देखिन्छ ।

हजुरबुबाले दिएको अखबारबाट सुरु भएको पढाइको यात्रा

पौडेलको पढाइसँग जोडिएको सबैभन्दा पुरानो सम्झना उनका हजुरबुबासँग सम्बन्धित छ ।

उनी सानै, अर्थात् प्रिस्कुल उमेरमा हुँदा उनका हजुरबुबाले उनलाई देवनागरी लिपिमा छापिएको नेपाली अखबार हातमा दिएका थिए । त्यतिबेला ती अक्षरहरू निकै जटिल देखिए पनि उनले त्यसलाई पढेर अर्थ बुझ्न सफल भएकी थिइन् ।

सानै उमेरमा कठिन देखिने देवनागरी अक्षर पढ्न सकेको त्यो अनुभव उनको जीवनमा महत्वपूर्ण स्मृतिका रूपमा बसेको छ । यही अनुभवले पुस्तक, भाषा र पठनप्रतिको उनको रुचिलाई थप बल दिएको देखिन्छ ।

नेपालमा बिताएको बाल्यकाल र जापानमा हुर्कँदै गरेको अन्तर्राष्ट्रिय वातावरणका कारण पौडेलको पठन अनुभव पनि बहुभाषिक रह्यो । जापानमा अध्ययन गर्दै गर्दा पनि पुस्तक र पढ्ने संस्कार उनको जीवनको निरन्तर हिस्सा बनेको बताइएको छ ।

१०१ देशका करिब ९०० युवामध्ये जापानको प्रतिनिधित्व

विश्व साक्षरता फाउन्डेसनको युवा कार्यक्रम विश्वका विभिन्न देशका युवालाई जोड्ने अन्तर्राष्ट्रिय अभियान हो । यस कार्यक्रममा १६ देखि २५ वर्ष उमेर समूहका करिब ९०० युवा १०१ देशबाट सहभागी भइरहेका छन् ।

यो कार्यक्रम सञ्चालनमा आएको करिब १२ वर्ष भए पनि जापानबाट लिटरेसी एम्बेसडर नियुक्त गरिएको यो पहिलोपटक भएको विश्व साक्षरता फाउन्डेसनका संस्थापक तथा प्रमुख कार्यकारी अधिकृत एनड्यु के ले बताएका छन्।

यस अर्थमा पौडेलको नियुक्ति जापानका लागि मात्र नभई जापानमा हुर्किरहेका अन्तर्राष्ट्रिय तथा आप्रवासी पृष्ठभूमिका युवाहरूका लागि समेत महत्वपूर्ण प्रतिनिधित्वका रूपमा हेरिएको छ ।

शिक्षा र युवा नेतृत्वमा पनि सक्रिय

पौडेलको गतिविधि पढाइ र साक्षरतामा मात्र सीमित छैन। उनको सार्वजनिक प्रोफाइलअनुसार उनी टोकियोस्थित ईण्डियन इन्टरनेशनल स्कुलमा अध्ययनरत छिन् र विद्यालयमा विभिन्न शैक्षिक तथा नेतृत्वसम्बन्धी गतिविधिमा सक्रिय छिन् ।

उनी विद्यालयको डिबेट क्लबकी अध्यक्ष, भर्सिटि डिबेट की सदस्य तथा बास्केटबल टोलीकी कप्तानका रूपमा समेत सक्रिय रहेकी छन् । उनले विद्यालयमा न्यूजलेटर प्रणाली स्थापना गर्न सहकार्य गर्नुका साथै विज्ञान क्लबको सुरुआती सदस्य तथा विद्यार्थीहरूलाई मार्गदर्शन गर्ने भूमिकामा पनि काम गरिरहेकी छन् ।

त्यस्तै, उनी ह्याण्डस् अन टोकियोको युवा कार्यक्रमसँग पनि जोडिएकी छन्, जहाँ विद्यार्थी तथा युवा सहभागीहरूलाई परियोजना विकास, सहकार्य, नेतृत्व र समस्या समाधानमा सहयोग गर्ने भूमिकामा रहेको सार्वजनिक प्रोफाइलमा उल्लेख छ ।

आप्रवासी अनुभवलाई पनि आवाज दिँदै

पौडेलले युवाका विषयमा आफ्नो विचार राख्ने तथा समुदायसँग जोडिने विभिन्न माध्यममा पनि काम गर्दै आएकी छन् ।

उनले युवाहरूका अनुभव, विशेषगरी विदेशमा बस्दा सामना गर्नुपर्ने चुनौती, समुदायसँगको सम्बन्ध र आप्रवासी अनुभवबारे संवाद गर्ने उद्देश्यले पोडकास्टसमेत सञ्चालन गरेकी छन् । उनको सार्वजनिक प्रोफाइलमा शिक्षा, युवा सहभागिता, समावेशिता र समुदायसँग सम्बन्धित विभिन्न गतिविधिमा रुचि रहेको देखिन्छ ।

यही पृष्ठभूमिले उनलाई साक्षरता अभियानका लागि पनि उपयुक्त युवा प्रतिनिधिका रूपमा प्रस्तुत गरेको देखिन्छ ।

साक्षरता किन महत्वपूर्ण छ ?

साक्षरता भन्नाले केवल अक्षर पढ्न र लेख्न सक्ने क्षमतालाई मात्र जनाउँदैन । आधुनिक समाजमा जानकारी बुझ्ने, सही सूचना पहिचान गर्ने, आफ्नो विचार व्यक्त गर्ने र शिक्षा तथा अवसरमा पहुँच स्थापित गर्ने क्षमतासँग पनि साक्षरता जोडिएको हुन्छ ।

बालबालिकाको प्रारम्भिक पठन क्षमताले उनीहरूको भविष्यको शैक्षिक यात्रामा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने भएकाले विश्वभर साक्षरता प्रवर्द्धनका विभिन्न अभियान सञ्चालन हुँदै आएका छन् ।

विश्व साक्षरता फाउन्डेसनले पनि विश्वका विभिन्न समुदायमा पठन तथा लेखनको पहुँच विस्तार गर्ने उद्देश्यले युवाहरूलाई अभियानमा सहभागी गराउँदै आएको छ । पौडेलको जिम्मेवारी पनि यही व्यापक अभियानसँग जोडिएको हो ।

नेपाली समुदायका लागि पनि प्रेरणादायी उपलब्धि

जापानमा नेपाली समुदायको संख्या पछिल्ला वर्षहरूमा निरन्तर बढिरहेको अवस्थामा जापानमा हुर्किएकी नेपाली मूलकी किशोरीले अन्तर्राष्ट्रिय साक्षरता अभियानमा जापानको प्रतिनिधित्व गर्नु नेपाली समुदायका लागि पनि उल्लेखनीय उपलब्धि हो ।

विशेषगरी नेपाल र जापान दुवै देशको अनुभव बोकेकी पौडेलको यात्रा बहुसांस्कृतिक वातावरणमा हुर्किरहेका नेपाली मूलका नयाँ पुस्ताका युवाहरूका लागि प्रेरणाको स्रोत बन्न सक्छ ।

नेपाली भाषा, देवनागरी लिपि र नेपालमा बाल्यकालको अनुभवबाट सुरु भएको उनको पढाइको यात्रा अहिले विश्वव्यापी साक्षरता अभियानसँग जोडिन पुगेको छ ।

‘पढ्ने संस्कार’लाई विश्वव्यापी अभियानसँग जोड्ने अवसर

पौडेलको नियुक्तिले साक्षरताको अर्थ केवल विद्यालयमा पढाइने विषयमा सीमित नभई घर, परिवार र समुदायबाट सुरु हुने संस्कारसँग पनि जोडिएको सन्देश दिएको छ।

प्रिस्कुल उमेरमा हजुरबुबाले दिएको नेपाली अखबारबाट सुरु भएको उनको पढाइको सम्झना र आज विश्वव्यापी साक्षरता अभियानको प्रतिनिधिका रूपमा प्राप्त जिम्मेवारीबीचको सम्बन्ध विशेष रोचक छ।

१७ वर्षकै उमेरमा प्राप्त यो अन्तर्राष्ट्रिय जिम्मेवारीले उनलाई जापानका युवामाझ मात्र नभई विश्वभरका युवाबीच साक्षरता, शिक्षा र पठन संस्कृतिका विषयमा आवाज उठाउने अवसर दिएको छ ।

...
जापानटाइम्समा प्रकाशित समाचारको आधारमा तयार