टोकियो, जापान ।

नेपालका पूर्वपरराष्ट्र सचिव तथा जापानका लागि पूर्वराजदूत मदनकुमार भट्टराईलाई जापान सरकारले प्रतिष्ठित ‘अर्डर अफ दि राइजिङ सन’ विभूषण प्रदान गर्ने घोषणा गरेको छ। जापानी विदेश मन्त्रालय ले सार्वजनिक गरेको विवरणअनुसार नेपाल–जापान सम्बन्धलाई सुदृढ बनाउन उनले पुर्‍याएको दीर्घकालीन र उल्लेखनीय योगदानको कदरस्वरूप यो सम्मान दिन लागिएको हो।

भट्टराईले आफ्नो झन्डै चार दशक लामो कूटनीतिक यात्रामा नेपाल र जापानबीचको मित्रता, सहयोग र आपसी समझदारी विस्तार गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेलेका थिए। विशेषगरी जापानका लागि नेपाली राजदूतका रूपमा कार्यरत रहँदा उनले दुई देशबीच आर्थिक सहकार्य, विकास सहायता, शैक्षिक आदान–प्रदान तथा जनस्तरको सम्बन्ध विस्तारमा सक्रिय पहल गरेका थिए। जापान र नेपाल बीचको सम्बन्धलाई संस्थागत रूपमा मजबुत बनाउन उनको भूमिका प्रभावकारी मानिन्छ।

उनको कूटनीतिक अनुभव केवल जापानमा मात्र सीमित थिएन। उनले जर्मनीका लागि नेपाली राजदूतको जिम्मेवारी पनि सम्हालेका थिए भने विभिन्न देशस्थित नेपाली नियोगहरूमा महत्त्वपूर्ण पदमा रहेर काम गरेका थिए। सन् २००९ देखि २०११ सम्म उनले परराष्ट्र सचिवको रूपमा नेपाल सरकारको विदेश नीति निर्माण र कार्यान्वयनमा नेतृत्वदायी भूमिका खेलेका थिए। त्यसपछि उनी तत्कालीन राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारी का परामर्शदाताको रूपमा समेत संलग्न भएका थिए।

भट्टराईको करिअर सन् १९७७ मा सरकारी सेवाबाट सुरु भएको हो। कूटनीतिमा प्रवेश गर्नुअघि उनी अध्यापन र पत्रकारितामा पनि सक्रिय थिए। उनी सरकारी स्वामित्वको दैनिक पत्रिका राइजिङ नेपाल मा सहायक सम्पादकका रूपमा समेत कार्यरत थिए। उनले भारतको प्रतिष्ठित जादवपुर विश्वविद्यालय बाट नेपाल–भारत सम्बन्ध विषयमा विद्यावारिधि गरेका छन्, जसले उनको शैक्षिक पृष्ठभूमिलाई पनि बलियो बनाएको छ।

‘अर्डर अफ दि राइजिङ सन’ जापानको सबैभन्दा पुराना र प्रतिष्ठित राज्य विभूषणमध्ये एक हो। यो विभूषण सन् १८७५ मा तत्कालीन सम्राट मेइजी द्वारा स्थापना गरिएको थियो। जापान सरकारले हरेक वर्ष वसन्त ९अप्रिल २९० र शरद ९नोभेम्बर ३० मा “इम्पेरियल डेकोरेशन” अन्तर्गत विभिन्न क्षेत्रबाट योगदान दिएका विदेशी तथा जापानी नागरिकलाई सम्मान गर्ने परम्परा छ। यो अवार्ड विशेषगरी कूटनीति, शिक्षा, अनुसन्धान, स्वास्थ्य, संस्कृति, खेलकुद र समाज सेवामार्फत जापानसँगको सम्बन्ध सुदृढ पार्ने व्यक्तिहरूलाई प्रदान गरिन्छ।

यसअघि नेपालबाट पनि केही प्रतिष्ठित व्यक्तिहरूले यही विभूषण प्राप्त गरिसकेका छन्। पूर्वप्रधानमन्त्री रामचन्द्र पौडेल तथा राष्ट्र बैंकका संस्थापक गभर्नर हिमालय शमशेर जबरा यस सम्मानबाट विभूषित भइसकेका उदाहरण हुन्।

यस वर्षको ‘स्प्रिङ इम्पेरियल डेकोरेशन’ अन्तर्गत नै अर्को नेपाली नागरिक रमासुन्दरी जोशीलाई पनि ‘अर्डर अफ दि सेक्रिड ट्रेजर, गोल्ड एन्ड सिल्भर रेज’ बाट सम्मानित गरिँदैछ। उनी काठमाडौँस्थित जापानी दूतावासमा लामो समय काम गर्दै जापानी कूटनीतिक गतिविधिमा सहयोग पुर्‍याएको योगदानका लागि सम्मानित हुन लागेकी हुन्।

यस सम्मानले नेपाल–जापान सम्बन्धमा योगदान दिने नेपाली व्यक्तिहरूको भूमिकालाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा मान्यता दिइरहेको छ भने दुई देशबीचको मित्रता अझ प्रगाढ हुँदै गएको संकेत पनि दिएको छ।