टोकियो, जापान ।

जापानमा हालै स्थापना भएको कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) कम्पनी नोएट्रा (Noetra) ले अमेरिकी सेमिकन्डक्टर कम्पनी एनभिडिया (Nvidia) का अत्याधुनिक चिपसहितको कम्प्युटिङ पूर्वाधार प्रयोग गरेर ‘फिजिकल एआई (Physical AI)’ सम्बन्धी मुख्य प्रविधि विकास गर्ने घोषणा गरेको छ।

फिजिकल एआई भनेको वरपरको वातावरण बुझेर स्वतन्त्र रूपमा निर्णय लिन सक्ने रोबोट तथा अन्य स्वचालित प्रणाली सञ्चालन गर्ने कृत्रिम बुद्धिमत्ता प्रविधि हो । श्रमिक अभावको समस्या झेलिरहेका उत्पादन उद्योग लगायत विभिन्न क्षेत्रमा यस प्रविधिको व्यापक प्रयोग हुने अपेक्षा गरिएको छ।

नोएट्रा सोनी ग्रुप (Sony Group), सफ्टब्याङ्क (SoftBank), एनईसी (NEC), होन्डा मोटर (Honda Motor) लगायत जापानका प्रमुख कम्पनीहरूको संयुक्त लगानीमा स्थापना गरिएको कम्पनी हो। यसको मुख्य उद्देश्य जापानमै विकसित हुने अत्याधुनिक एआई प्रविधि तथा आधारभूत एआई मोडेल निर्माण गर्नु हो।

जापानको अर्थ, व्यापार तथा उद्योग मन्त्रालय (METI) ले देशमै विकसित हुने फिजिकल एआईका लागि आधारभूत (Foundation) मोडेल निर्माण गर्ने राष्ट्रिय परियोजनाका लागि छनोट गरेका संस्थामध्ये नोएट्रा पनि एक हो।

यस परियोजनाको कुल लागत ३८० अर्ब येन (करिब २.३४ अर्ब अमेरिकी डलर) भन्दा बढी रहेको छ। चालु आर्थिक वर्ष (सन् २०२७ मार्चसम्म) भित्र परियोजना कार्यान्वयनको जिम्मा दिइने मन्त्रालयले जनाएको छ।

यसका अतिरिक्त, जापानी सरकारले सन् २०३० सम्म पाँच वर्षको अवधिमा कुल १ ट्रिलियन येन (करिब ६.१५ अर्ब अमेरिकी डलर) बराबरको आर्थिक सहयोग उपलब्ध गराउने योजना बनाएको छ। यस रकमको केही हिस्सा चालु आर्थिक वर्षमै विनियोजन गरिनेछ।

नोएट्राले एनभिडियाको उच्च क्षमतायुक्त कम्प्युटिङ पूर्वाधार प्रयोग गरेर फिजिकल एआईको फाउन्डेसन मोडेल विकासलाई तीव्र गति दिने जनाएको छ। यस परियोजनाले जापानको औद्योगिक प्रतिस्पर्धात्मक क्षमता कत्तिको बलियो बनाउँछ भन्ने विषयलाई अहिले विशेष चासोका रूपमा हेरिएको छ।

एनएचकेसँगको अन्तर्वार्तामा नोएट्राका अध्यक्ष तथा प्रमुख कार्यकारी अधिकृत हिरोनोबु ताम्बाले फिजिकल एआई क्षेत्र अझै विश्वव्यापी प्रतिस्पर्धाको प्रारम्भिक चरणमा रहेकाले जापानले नेतृत्व गर्ने पर्याप्त सम्भावना रहेको बताए।

उनले जापानको उत्कृष्ट उत्पादन प्रविधि (Craftsmanship) र उच्चस्तरीय औद्योगिक अनुभव नै विश्व प्रतिस्पर्धामा देशको सबैभन्दा ठूलो बल भएको उल्लेख गर्दै, यही क्षमताका आधारमा जापानले फिजिकल एआईको दौडमा अग्रस्थान हासिल गर्न सक्ने विश्वास व्यक्त गरे।