(Japan) 14 th April | 2021 | Wednesday | 5:19:59 PM || (Nepal) 2:04:59 PM
 
 


Japansamachar COVID-19 (Coronavirus) World Live Update


Country Confirmed Today Cases Death Today Death Recovered Critical
World 138065435 58394 2973153 1867 111087789 106109
USA 32070784 0 577179 0 24626410 9505
India 13873825 2504 172115 0 12336036 8944
Brazil 13601566 0 358718 0 12074798 8318
France 5106329 0 99480 0 313051 5952
Russia 4657883 0 103601 0 4281776 2300
UK 4375814 0 127123 0 3992416 377
Turkey 3962760 0 34455 0 3424733 2951
Italy 3793033 0 115088 0 3158725 3526
Spain 3376548 0 76625 0 3114053 2152
Germany 3031836 0 79408 0 2718700 4662
Poland 2599850 0 59126 0 2219655 3513
Argentina 2579000 0 58174 0 2262875 3836
Colombia 2569314 0 66482 0 2408624 4299
Mexico 2286133 4293 210294 592 1815237 4798
Iran 2118212 0 65055 0 1729293 4481
Ukraine 1887338 14553 38225 467 1442618 177
Peru 1659707 0 55489 0 1584425 2599
Czechia 1590124 5033 28124 38 1480882 1097
Indonesia 1577526 0 42782 0 1426145 0
South Africa 1559960 0 53423 0 1485315 546
Netherlands 1364025 0 16822 0 782
Chile 1088710 0 24518 0 1020925 3203
Canada 1078562 0 23392 0 976877 928
Romania 1012373 0 25441 0 915464 1530
Iraq 941078 0 14796 0 826323 477
Belgium 930603 3374 23566 63 59964 919
Philippines 892880 8122 15447 162 704386 750
Sweden 876506 0 13660 0 391
Israel 836469 135 6312 3 826948 221
Portugal 828173 0 16923 0 785809 118
Pakistan 734423 4503 15754 135 641912 4216
Hungary 731675 3597 24265 285 435344 1204
Bangladesh 697985 0 9891 0 585966 0
Jordan 672090 0 7937 0 610614 729
Serbia 648745 0 5808 0 566122 247
Switzerland 625367 0 10472 0 560294 214
Austria 581263 0 9748 0 541786 599
Japan 508802 0 9425 0 468770 596
Morocco 502961 0 8915 0 489288 246
Lebanon 499839 0 6738 0 411710 844
UAE 487697 0 1537 0 471906 0
Saudi Arabia 400228 0 6773 0 384635 962
Bulgaria 378059 0 14746 0 293351 799
Slovakia 372038 0 10716 0 255300 506
Malaysia 363940 0 1345 0 346295 199
Panama 359121 0 6173 0 348953 105
Ecuador 347589 0 17351 0 298604 600
Belarus 337635 0 2373 0 327848 0
Greece 301103 0 9054 0 254804 802
Croatia 294874 0 6358 0 276420 192
Georgia 291214 1085 3901 7 278683 0
Azerbaijan 289601 0 3978 0 253762 0
Bolivia 284183 1099 12496 27 233646 71
Nepal 280984 0 3058 0 274318 0
Kazakhstan 276054 2229 3286 26 237446 221
Tunisia 274604 0 9396 0 228267 436
Palestine 272767 0 2901 0 237046 182
Dominican Republic 258637 0 3397 0 217008 148
Kuwait 250273 0 1419 0 233757 235
Moldova 242364 0 5438 0 225036 293
Ireland 241684 0 4803 0 23364 46
Paraguay 240141 0 4978 0 196718 485
Denmark 238869 0 2446 0 228007 39
Ethiopia 232512 0 3230 0 173818 967
Lithuania 229260 1284 3718 4 208123 151
Slovenia 227836 0 4130 0 209920 146
Costa Rica 225343 0 3044 0 196060 221
Egypt 212130 0 12526 0 160431 90
Guatemala 205322 0 7057 0 187052 5
Armenia 205128 1075 3794 19 184243 0
Honduras 196704 618 4873 12 76081 576
Qatar 191979 0 340 0 170787 479
Bosnia and Herzegovina 184698 0 7487 0 141602 0
Venezuela 176972 0 1815 0 159547 237
Oman 174364 0 1798 0 154771 250
Libya 169504 0 2830 0 154220 0
Nigeria 163911 0 2061 0 154225 11
Bahrain 158789 0 566 0 147162 84
Uruguay 149430 0 1595 0 116533 486
Kenya 147147 0 2394 0 99580 239
North Macedonia 143162 0 4289 0 118946 124
Myanmar 142596 0 3206 0 131869 0
Albania 128752 0 2326 0 98903 18
Algeria 118799 0 3137 0 82813 19
Estonia 115629 549 1057 8 97889 68
S. Korea 111419 731 1782 7 101983 100
Latvia 108355 0 2002 0 99840 94
Norway 105008 0 688 0 88952 57
Sri Lanka 95620 0 602 0 91926 0
Montenegro 94643 0 1391 0 89235 69
Ghana 91410 0 761 0 89219 10
Kyrgyzstan 90839 240 1534 2 86313 25
Zambia 90218 0 1229 0 88144 56
Cuba 88445 0 476 0 83087 61
Uzbekistan 85503 212 634 0 83264 23
Finland 82564 0 877 0 46000 38
Mozambique 68871 0 794 0 59901 68
El Salvador 66816 159 2057 3 63196 60
Luxembourg 64062 0 777 0 60012 30
Cameroon 61731 0 919 0 56926 385
Singapore 60719 27 30 0 60374 1
Afghanistan 57534 42 2533 1 52022 1124
Cyprus 52652 0 274 0 39061 63
Namibia 45949 0 586 0 43984 32
Ivory Coast 45265 0 269 0 44771 0
Botswana 43444 0 663 0 38923 1
Jamaica 42924 0 682 0 19136 37
Uganda 41204 0 337 0 40779 24
Senegal 39495 0 1081 0 38241 14
Zimbabwe 37330 0 1543 0 34932 12
Thailand 35910 1335 97 0 28322 1
Malawi 33872 0 1133 0 31572 19
Sudan 31700 0 2194 0 25451 0
Malta 29720 0 403 0 28756 0
Australia 29442 5 910 0 26380 0
Madagascar 28765 0 512 0 24410 246
DRC 28665 0 745 0 25841 0
Maldives 25759 0 67 0 22981 82
Angola 23697 0 554 0 22115 15
Rwanda 23603 0 316 0 21395 6
Guinea 21106 0 136 0 18686 24
Gabon 20971 0 129 0 17762 20
Syria 20435 0 1392 0 14230 0
Mayotte 19706 0 167 0 2964 8
Cabo Verde 19231 0 187 0 17487 23
French Polynesia 18678 0 141 0 4842 2
Réunion 18425 0 135 0 16794 54
Eswatini 18402 0 669 0 17682 3
Mauritania 18052 0 451 0 17398 14
Mongolia 17823 1220 29 2 10253 88
French Guiana 17806 0 95 0 9995 9
Tajikistan 13308 0 90 0 13218 0
Burkina Faso 12989 0 153 0 12627 0
Haiti 12855 0 251 0 11513 0
Guadeloupe 12717 0 176 0 2242 13
Andorra 12614 0 121 0 11932 29
Somalia 12566 0 618 0 5270 0
Belize 12513 0 318 0 12137 1
Mali 12179 0 417 0 7194 0
Togo 12034 0 116 0 9303 0
Hong Kong 11608 0 207 0 11227 7
Curaçao 11430 0 74 0 7189 22
Guyana 11277 0 258 0 9796 15
Lesotho 10709 0 315 0 5028 0
South Sudan 10387 0 114 0 10148 0
Aruba 10122 0 92 0 9515 14
Congo 10084 0 137 0 8208 0
Djibouti 10077 0 102 0 8394 0
Martinique 9890 0 64 0 98 24
Bahamas 9505 0 190 0 8965 3
Suriname 9363 0 184 0 8711 9
Papua New Guinea 8984 170 71 2 846 0
Trinidad and Tobago 8511 0 146 0 7799 14
Benin 7515 0 93 0 6452 35
Equatorial Guinea 7219 0 106 0 6799 11
Nicaragua 6778 0 180 0 4225 0
Iceland 6274 0 29 0 6152 0
CAR 5682 0 75 0 5112 2
Gambia 5602 0 168 0 5145 3
Yemen 5507 0 1073 0 2070 23
Niger 5081 0 189 0 4760 1
San Marino 4985 0 86 0 4568 8
Cambodia 4874 178 35 2 2290 0
Chad 4652 0 167 0 4306 0
Seychelles 4633 0 25 0 4310 0
Saint Lucia 4355 0 64 0 4179 1
Gibraltar 4277 0 94 0 4181 0
Channel Islands 4053 0 86 0 3956 1
Sierra Leone 4009 0 79 0 2832 0
Comoros 3796 0 146 0 3582 0
Barbados 3740 0 44 0 3623 0
Guinea-Bissau 3693 0 66 0 3083 9
Eritrea 3469 0 10 0 3231 0
Burundi 3262 0 6 0 773 0
Liechtenstein 2768 0 56 0 2634 5
Vietnam 2717 3 35 0 2445 0
New Zealand 2589 2 26 0 2462 0
Monaco 2378 0 31 0 2260 6
Turks and Caicos 2360 0 17 0 2285 2
Sao Tome and Principe 2268 0 35 0 2192 0
Sint Maarten 2188 0 27 0 2124 1
Liberia 2042 0 85 0 1899 2
Bermuda 1912 0 16 0 1037 41
St. Vincent Grenadines 1806 0 10 0 1665 2
Saint Martin 1693 0 12 0 1399 7
Isle of Man 1575 0 29 0 1445 0
Caribbean Netherlands 1526 0 14 0 1416 0
Antigua and Barbuda 1201 0 31 0 947 45
Mauritius 1198 0 15 0 797 0
Timor-Leste 1074 0 2 0 550 0
Taiwan 1067 5 11 0 1029 0
Bhutan 927 0 1 0 875 0
St. Barth 907 0 1 0 462 0
Diamond Princess 712 0 13 0 699 0
Faeroe Islands 661 0 1 0 660 0
Cayman Islands 523 0 2 0 498 0
Tanzania 509 0 21 0 183 7
Wallis and Futuna 437 0 5 0 44 3
Brunei 219 0 3 0 206 0
British Virgin Islands 178 0 1 0 159 0
Dominica 165 0 0 0 159 0
Grenada 155 0 1 0 152 0
New Caledonia 121 0 0 0 58 0
Fiji 68 0 2 0 64 0
Falkland Islands 60 0 0 0 54 0
Laos 52 0 0 0 49 0
Macao 49 0 0 0 48 0
Saint Kitts and Nevis 44 0 0 0 44 0
Greenland 31 0 0 0 31 0
Vatican City 27 0 0 0 15 0
Anguilla 25 0 0 0 22 0
Saint Pierre Miquelon 24 0 0 0 24 0
Montserrat 20 0 1 0 19 0
Solomon Islands 19 0 0 0 18 0
Western Sahara 10 0 1 0 8 0
MS Zaandam 9 0 2 0 7 0
Marshall Islands 4 0 0 0 4 0
Samoa 3 0 0 0 2 0
Vanuatu 3 0 0 0 1 0
Micronesia 1 0 0 0 1 0
China 90447 12 4636 0 85513 6
More

कोभिड-१९ मा सुधार लगत्तै हामी नेपालीलाई जापानमा स्वागत गर्न चाहन्छौं : जापानी राजदूत किकुता

  POSTED ON : Saturday, 03 April, 2021 | Views : 14236

कोभिड-१९ मा सुधार लगत्तै हामी नेपालीलाई जापानमा स्वागत गर्न चाहन्छौं : जापानी राजदूत किकुता


काठमाडौं ।

युताका किकुता नेपालका लागि जापानी नवनियुक्त राजदूत हुन । जापानको परराष्ट्र मन्त्रालयमा कार्यरत कूटनीतिज्ञ किकुता हालै नेपालका लागि राजदूत नियुक्त भएका हुन ।

यसअघि उनी नाइजेरियाका लागि राजदूत थिए । त्योभन्दाअघि उले भुटानमा डेपुटी चिफ अफ मिसन र सन २०१५ मा भारतमा पनि डेपुटी चिफ अफ मिसनका रुपमा रहेर काम गरेका थिए । यसअघि थाइल्याण्ड, नेदरल्याण्डलगायतका देशमा रहेका जापानी मिसनमा रहेर काम गरेका अनुभवी कूटनीतिज्ञ किकुता हालैमात्र नेपालका लागि जापानी राजदूतमा नियुक्त भएका थिए ।

राजदूत किकुतासँग राष्ट्रिय समाचार समितिका वरिष्ठ कार्यकारी सम्पादक सोमनाथ लामिछाने र कार्यकारी सम्पादक एकराज पाठकले जापानी दूतावासमा गरेको कुराकानीको सम्पादित अंश ।

...

महामहिम राजदूतज्यू, नेपाल र जापानबीच जनस्तरमा र सरकारीस्तरमा पनि विगत लामो समयदेखिको निकै सुमधुर सम्बन्ध रही आएको त यहाँलाई विदितै छ । यो सम्बन्धलाई थप प्रगाढ बनाउनका लागि यहाँले आफ्नो कार्यकालमा के कस्तो भूमिका निर्वाह गर्नुहुन्छ ?

सबैभन्दा पहिला त नेपालजस्तो देश जहाँ विश्वको सर्वोच्च शिखर सगरमाथा छ र जहाँका नागरिकले “जननी जन्मभूमिश्च स्वर्गादपि गरियसी” भन्ने मान्यतालाई अघि सार्ने गर्दछन, यस्तो देशको राजदूतका रुपमा नियुक्त हुन पाउँदा मलाई निकै खुशी लागेको छ । “समृद्ध नेपाल सुखी नेपाली” का लागि म नेपाल सरकार र नेपाली नागरिकसँग आगामी दिनमा सहकार्य गरेर अघि बढन चाहन्छु ।

हो, नेपाल र जापान निकै लामो समयदेखि सुमधुर सम्बन्ध र असल मित्रका रुपमा अघि बढिरहेका छन् जुनकुरा म एकछिनमा बयान गर्नेछु । नेपाल र जापानबीचको सम्बन्धमा त मेरो दिमागमा पनि कतिपय अविस्मरणीय क्षणहरु पनि छन् । यस्तो सम्बन्धको जगमा रहेर यसलाई थप प्रगाढ बनाउनका लागि म पनि मेरो कार्यकालभर प्रयत्नशील रहने छु । मेरो यस्तो रणनीति छ कि म यहाँ रहुञ्जेल मैले धेरै भन्दा धेरै नेपाली नागरिक, नेपालका उच्चस्तरीय नेता, उच्च सरकारी अधिकारीसँग भेट तथा अन्तरक्रिया गर्नेछु । त्यसैगरी सम्भव भएसम्म म नेपालका धेरैभन्दा धेरै स्थानको भ्रमण पनि गर्नेछु ।

मलाई लाग्छ नेपाल जापान सम्बन्धलाई थप उचाइमा पुर्याउनका लागि जापानसँग धेरै साधन एवं प्रक्रियाहरु पनि छन् । जस्तो कि नागरिकका धारणा एवं आवाज सुनेर तथा नेपालका अनेकन अवसर अर्थात सम्भावना र चुनौती सुनेर पनि दुई देशबीचको सम्बन्धलाई नयाँ आयाम दिन सकिनेछ, सजिलो पर्नेछ । मैले यस्ता र अरु पनि धेरै सम्भावनाको खोजी गरेर र आवश्यक र सम्भव विधिहरुको प्रयोग गरेर दुई देशबीचको सम्बन्धलाई थप विस्तारित र बलियो बनाउने पक्षमा काम गर्नेछु ।

जापान र नेपालका सम्बन्धको इतिहास धेरै लामो र गहिरो छ र जसको शुरुआत जापानी भिक्षु एकाइ कावागुचीको सन १८९९ मा भएको नेपाल भ्रमणबाट शुरु भएको हो । त्यस्तै जापान र नेपालले औपचारिक कूटनीतिक सम्बन्ध भने सन १९५६ मा स्थापित गरेका हुन् र त्यस यतादेखि नै हामीले दुई देशबीचको सम्बन्धलाई असल मित्रका विकास गर्दै आएका छौँ ।

यि दुई देशका बीचको उच्चस्तरीय भ्रमणको आदान प्रदान पनि भइरहेको छ र केही समयमात्र अघि नेपालका सम्माननीय राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले जापानको भ्रमण गर्नुभएको थियो र दुई देशका परराष्ट्र मन्त्रीबीचमा पनि औपचारिक भ्रमणको आदान प्रदान भएको छ । त्यस्तै आगामी वर्ष अर्थात सन २०२२ मा पहिलो पटक आठजना नेपाली विद्यार्थी जापान अध्ययन गर्न गएको १२० औँ वार्षिकोत्सव पनि हुनेछ ।

व्यक्तिगत कुरा गर्ने हो भने मेरो गृहनगर जापानको फुकुशिमा हो । सन २०११ मा जापानमा आएको महाभूकम्प र सुनामीले गर्दा त्यहाँको तोहोकु क्षेत्रलाई निकै क्षति पुगेको थियो । त्यस समयमा हाम्रो दुःखमा हामीप्रति सहानुभूति राखेर हाम्रा लागि नेपाली नागरिकले प्रार्थना गर्नुभएको थियो । त्यसैले म व्यक्तिगत रुपमा यसका लागि नेपाली नागरिकप्रति कृतज्ञ छु । तपाईं पनि कल्पना गर्न सक्नुहुन्छ कि मार्च महिनामा त्यस क्षेत्रमा निकै चिसो हुन्छ । त्यस्तो आपतका बेलामा मेरा आमाबुबा, मेरो परिवार र आफन्तजन एवं त्यस क्षेत्रमा बसोबास गर्ने जापानी नागरिकहरु चिसोले निकै दुःख पाएका थिए । उनीहरु खाना, विद्युत, ग्यासलाइन विहीन भएर बस्नुपरेको थियो । त्यस्तो अवस्थामा नेपालले पाँच हजार ब्लाङकेट सहयोग स्वरुप त्यो क्षेत्रमा पठाएको थियो । यसबाट त्यहाँका हजारौँ नागरिकको ज्यान बचेको महसुस हामीले गरेका छौँ । त्यस्तो अप्ठेरो बेलामा नेपालीले पकाएर दिएको दालभात तथा तातो कफिले उनीहरुलाई बाँच्न ठूलो सहायता पुगेको थियो ।

यता नेपालमा सन् २०१५ मा गएको गोरखा भूकम्पका समयमा नेपाललाई पनि जापानले सक्दो सहयोग गरेको थियो । गोरखा भूकम्प, जुन म आफैँले पनि भारतको नयाँ दिल्लीमा रहेका बेला परकम्प महसुस गरेको थिएँ, यस्तो समयमा तत्कालै उद्धारकर्मी तथा राहत सामग्री पठाएको थियो । त्यस्तै भूकम्पले भत्किएका विद्यालयहरु भवन, आवासीय भवनहरुको पुनर्निर्माणका साथै अन्य सहायता पनि जापानले उपलब्ध गराएको थियो ।

त्यसपछि नेपाली नागरिकले सन् २०१६ को अप्रिलमा जापानको कुमामोतोमा गएको भूकम्पबाट प्रभावितहरुलाई दालभात पकाएर खुवाएका थिए । सन् २०१५ मा गएको नेपालको भूकम्पपछि जसरी जापानले सहयोग र सदभाव दर्साएको थियो त्यस्तैगरी कुमामोतोको भूकम्पमा पनि नेपालीले सहयोग गरेका थिए र उनीहरुले जापानले पुर्याएको सहयोगको सराहना पनि गरेका थिए । यसरी यस्ता अप्ठ्यारा परिस्थितिमा पनि दुई देशका सरकार र जनताका बीचमा भएका सहृदयी सदभावका यी उदाहरणहरुले पनि नेपाल र जापानको सम्बन्ध पारस्परिक सहयोग र सम्मानका साथ अघि बढेको प्रमाणित भएको छ भन्ने मलाई लाग्दछ ।

पूर्वाधार विकास, सामाजिक, आर्थिक, शिक्षा, स्वास्थ्यलगायतका क्षेत्रमा सहयोग गर्दै नेपालको विकासका प्रयासहरुमा जापानले एक प्रमुख दाता राष्ट्रका रुपमा सहयोग पुर्याउँदै आएको त विदितै छ । विकसित विश्व परिवेशमा नेपालका उद्यमीहरुले जापानी लगानी, प्रविधि र प्राविधिक सहयोग नेपालमा कसरी आकर्षित गर्न सक्लान् ? नेपाली उद्यमीहरुको यो लक्ष्य प्राप्तिका लागि जापानी दूतावासले के कस्तो सहयोग गर्न सक्छ ?

नेपालका सम्माननीय राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले हालै बङ्गलादेशको भ्रमण गर्नुभएको थियो । त्यसक्रममा उहाँले व्यापारमा सन्तुलन तथा व्यापार वृद्धिका लागि यस क्षेत्रमा भएका व्यवधानहरु हटाउनुका साथै पूर्वाधारको विकास र बजारमा सहज पहुँचमा वृद्धि गर्नुपर्ने बताउनुभएको थियो । म यस विचारप्रति पूर्णरुपमा सहमत छु । म भन्न चाहन्छु कि नेपालमा वैदेशिक लगानी आकर्षण गर्न पनि यस्तै वातावरण निर्माण गर्नु आवश्यक छ ।

नेपाली उद्यमीले पनि लगानीमैत्री वातावरणको निर्माणबाट जापानी लगानीकर्तालाई आकर्षित गर्न सक्छन् र त्यस्तो अनुकूल वातावरण बनाउन नीतिगत व्यवस्थाले ठूलो अर्थ राख्दछ । यसका लागि धेरै अवसर हुन सक्छन् र यस्तै एउटा हो सन् २०२५ मा जापान, ओसाका, कानसाईमा हुने एक्स्पो २०२५ । नेपालले पनि सहभागिता जनाउने यस एक्स्पो पनि नेपाली उद्यमीका लागि अवसर हुन सक्दछ । यो एक्स्पो नेपालले आफ्नो समृद्धि र खुशी विश्वसामु प्रस्तुत गर्ने एउटा उपयुक्त अवसर पनि हुनसक्छ ।

जापानले नेपाललाई निकै लामो समयदेखि सहयोग गर्दै आएको छ । जापानले नेपाललाई कृषि, स्वास्थ्य सेवा, शिक्षा, पूर्वाधार विकास, सुशासन, शान्ति निर्माण तथा भूकम्पपछिको पुनर्निर्माणका क्षेत्रमा सहयोग गर्दै आएको छ । यसका साथै नेपालका सामाजिक तथा आर्थिक क्षेत्रका अन्य कार्यक्रममा पनि जापानले नेपाललाई सहयोग गर्दै आएको छ । यहाँ पैसाको कुरामात्र होइन कि जापानले नेपाललाई प्राविधिक सहायता पनि उपलब्ध गराउँदै आएको छ किनभने राष्ट्र निर्माणको काम वास्तवमा मानवीय स्रोतको विकासबाट नै शुरु हुन्छ भन्ने विश्वास जापानले राख्दछ । यस हिसाबबाट पनि नेपालको एक असल मित्रराष्ट्रका हैसियतबाट जापानले विगत लामो समयदेखि नेपाललाई सहयोग पुर्याउँदै आएको छ ।


महामहिम, कोभिड–१९ को महामारीले विश्वभर नै रोजगारी, आर्थिक अवसरमा व्यापक क्षति पुग्नुका साथै स्वास्थ्य, शिक्षा जस्ता आधारभूत सेवाको पहुँचमा असर पुगेको छ । जापान सरकारले नेपालजस्ता मुलुकलाई कसरी सहयोग पुर्याउने सोचिरहेको छ ?

हो, हामीले शुरुदेखि नै निकै महत्वपूर्ण योगदान गरेका छौँ र हामीसँग भविष्यका केही योजना पनि छन् । गत वर्षदेखि जापानले कोभाक्स संयन्त्र निर्माणमा योगदान गरिरहेको छ र हालसम्म कोभाक्समा २० करोड अमेरिकी डलर सहयोग गर्ने घोषणा गरिसकेको छ । म मार्च ७, २०२१ मा त्रिभुवन अन्तरराष्ट्रिय विमानस्थलमा अवतरण गरेको थिएँ, र म नाइजेरियाबाट यहाँ पदस्थापन भएर आएको हुँ । म यहाँ आउँदा यात्रुवाहक विमानसेवामै आएको हुँ जसले नेपालका लागि कोभाक्स सुविधाको खोप लिएर आएको थियो । मैले स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्यामन्त्री हृदयेश त्रिपाठी, दातृ मुलुकका राजदूतहरु र अन्तरराष्ट्रिय संस्थाका सदस्यसँग कुरा गर्ने मौका पनि पाएको थिएँ । उहाँहरु कोभाक्स सुविधाको खोप स्वीकार्न विमानस्थलमा उपस्थित हुनुहुन्थ्यो । यो संयोग हो, तर मेरा लागि यो पहिलो अनुभव थियो ।

खोप निकै अत्यावश्यक र महत्वपूर्ण पक्ष हो, तर यसका लागि कोल्ड चेन (चिस्याउने सुविधा) पनि जरुरी हुन्छ । मार्च ९, २०२१ मा जापान सरकारले नेपालसहित दक्षिण पूर्व र दक्षिण पश्चिम एसिया एवं प्रशान्त द्वीपका २५ वटा देशका लागि करिब चार करोड १० लाख अमेरिकी डलर आपतकालीन अनुदान सहायता उपलब्ध गराउने निर्णय गरेको छ । यो अनुदान कोल्ड चेन निर्माणका साथै कोल्ड स्टोरेज सुविधा र ढुवानी जस्ता मेडिकल उपकरणका लागि उपयोग गरिने छ । सबै जनतालाई खोप उपलब्ध गराउने सुनिश्चित गर्न राष्ट्रसङ्घीय बालकोषमार्फत यो रकम उपयोग गरिने छ ।

यी प्रत्यक्ष सहायताबाहेक जापानले कोभिड–१९ बाट सिर्जित अन्य विषयमा नेपाललाई सहयोग गर्दैछ । उदाहरणका लागि, हामीले नेपालको खाद्य सुरक्षामा विश्वखाद्य कार्यक्रममार्फत सहयोग गरिरहेका छौं । यस कार्यक्रमबाट प्रदेश नं १ र २ का जोखिममा परेका जिल्लामा मातृ तथा बाल स्वास्थ्य एवं पोषण कार्यक्रम सञ्चालन गर्न ३४ लाख ७० हजार अमेरिकी डलर सहायता प्रदान गरिएको छ ।

आउँदा दिनहरुमा जापानले कोभिड–१९ विरुद्धको लडाइँमा अन्तरराष्ट्रिय समुदायसँगको साझेदारीलाई निरन्तरता दिनेछ । प्रमुख सात औद्योगिक राष्ट्रको समूह (जी ७) र क्वेड (जापान, अमेरिका, भारत, अस्ट्रेलिया) का सदस्य मुलुकले निम्न प्रतिबद्धता छन्ः

–समूह सातका रुपमा हामी कोभिड–१९ लाई परास्त गर्न मिलेर कार्य गर्नेछौँ (जी, फेब्रुअरी १९)

– हामी विश्वव्यापी रुपमा खोपको विकास र वितरणलाई तिव्रता दिनेछौँ । (जी ७)

– संयुक्त अधिराज्यमा जुन महिनामा सम्पन्न जी७ शिखर बैठकमा व्यक्त प्राथमिकतालाई ठोस कार्यद्वारा सुल्झाउन सहमत छौँ । (जी ७)

– हामी सुरक्षित, पहुँचयोग्य रुपमा सस्तो र प्रभावकारी खोप उत्पादन र विस्तार गर्न तथा त्यसको समतामूलक पहुँचका लागि मिलेर कार्य गर्न प्रतिबद्ध छौँ, र आर्थिक पुनरुत्थानलाई तीव्र बनाउन र विश्व स्वास्थ्यलाई लाभ पुर्याउने छौँ । (क्वेड, मार्च १२)

– हामी हाम्रो राष्ट्रको मेडिकल, वैज्ञानिक, वित्तीय, म्यानुफ्याक्चरिङ र ढुवानी, र विकास क्षमतालाई एकीकृत गर्नेछौं र सुरक्षित एवं प्रभावकारी खोप वितरणको प्रतिबद्धतालाई कार्यान्वयनमा ल्याउन एउटा खोप विज्ञ कार्यसमूह स्थापना गर्नेछौँ । (क्वेड)

भविष्यमा नेपाल र जापानबीच के कस्ता क्षेत्रमा सहयोग हुनेछन् ? दुवै देशले दिगो साझेदारी कसरी विकास गर्न सक्लान ?

सहयोगको एउटा प्रमुख क्षेत्र समाजको पुनर्निर्माण नै हुनु पर्दछ जुन प्राकृतिक विपदाबाट जतिसक्दो चाँडो पुनर्पाप्ती हुनेछ, र यो बिल्ड ब्याक बेटर” (बलियो निर्माण) को अवधारणामा आधारित हुनेछ । उदाहरणका लागि, घर र विद्यालयको बलियो संरचना बनाउन सकिए यो प्रभावित समुदायका लागि निकै प्रभावकारी हुनेछ र त्यसले उनीहरुलाई जीवन सहज हुनुका साथै अघि बढ्न सक्षम तुल्याउने छ । मैले माथि भने झैँ, यस्ता प्राकृतिक विपदको हामीसँग साझा अनुभव पनि छन् ।

यसबाहेक, जापानले सामाजिक तथा आर्थिक पूर्वाधार, जलविद्युत् र पानी, स्वास्थ्य प्रणाली र शिक्षामार्फत नेपालको आर्थिक विकासमा मद्दत गरिरहेको छ । उदाहरणका लागि, सिन्धुली राजमार्ग (बिपी राजमार्ग) को निर्माणले मानिसको दैनिक जीवनका साथै सामानको ढुवानीमा निकै सहजता ल्याएको छ । स्वास्थ्य सेवा र शिक्षाको राम्रो पहुँचका लागि हामीले नेपाल सरकार र स्थानीय गैरसरकारी संस्थासँग मिलेर काम गरिरहेका छौँ ।

खानेपानीका सन्दर्भमा, मेलम्चीको पानी अन्ततः यही मार्च २८ तारिख आइतबारका दिन काठमाडौँ आइपुगेकामा मलाई धेरै खुशी लागेको छ । जापान सरकारको लगानीमा सुन्दरीजलमा पानी प्रशोधन प्लान्ट निर्माण सम्पन्न हुनु मेलम्ची आयोजनाकै एक सफलता हो । यस आयोजनालाई सफल बनाउन एशियाली विकास बैंक र अन्यले पनि लगानी गरेका छन् । जापानले प्लान्ट निर्माणमा करीब रु पाँच अर्ब ८० करोड ६० लाख (करीब पाँच अर्ब ४९ करोड ४० लाख जापानी येन) उपलब्ध गराएको छ जसले प्रतिदिन आठ करोड ५० लाख लिटर पानी प्रशोधन गर्न सक्नेछ । मेरो आशा छ, मेलम्ची नदीबाट आउने सफा पानीले काठमाडौँवासीको दैनिक जीवनमा सहजता ल्याउनुका साथै जीवनस्तर उकास्न मद्दत गर्नेछ ।

हामीले के बुझेका छौँ भने लोकतन्त्रको सुदृढीकरणमा नेपाल प्रयत्नशील रहेको छ र जापानले पनि सुशासनका लागि नेपालसँग मिलेर कार्य गरिरहेको छ । सन् २०२२ मा अतिकम विकसित मुलुक (एलएलडिसी) बाट माथि जाने नेपालको लक्ष्यलाई जापानले प्रोत्साहित र मद्दत गर्न चाहेको छ, र नेपाल सन् २०३० सम्ममा मध्यम आय भएको देशमा रुपान्तरण हुनेछ । यो कार्य नेपाल सरकारको गरिबी न्यूनीकरण कार्यक्रम मार्फत हासिल गर्न सकिने छ ।

वातावरण संरक्षण र जलवायु परिवर्तन निकै चुनौतीपूर्ण विषय हुन् जसलाई हामी अन्तरराष्ट्रिय समुदायसमेत सबै मिलेर सम्बोधन गर्नु पर्नेछ । उदाहरणका लागि, विश्वव्यापी तापमानका सन्दर्भमा नेपाल एक्लो छैन, र हिमाली हिमनदीको मुलुक नेपाल पनि जलवायु परिवर्तनको असरबाट अछुतो छैन । अर्को उदाहरण, शहरी क्षेत्रमा वायुको गुणस्तर पनि छलफलको विषय हुन सक्दछ । काठमाडौँ उपत्यकामा सवारी ट्राफिक कम गरेर वायुको गुणस्तरमा सुधार ल्याउन सकिन्छ, र यसमा पनि जापानले काम गरिरहेको छ । मैले भन्नैपर्छ, यस्ता समस्या सुल्झाउन सकिए भावी पुस्ताको स्वास्थ्य राम्रो बनाउन सकिने छ ।

जापान र नेपाल दुवै मुलुकका लागि जनता–जनताबीचको ओहोरदोहोर पनि एउटा निकै महत्वपूर्ण पक्ष हो जसबाट एकअर्कालाई अरु बढी बुझ्न सकिन्छ र हाम्रो दिर्घकालीन साझेदारीलाई थप अभिवृद्धि गर्न मद्दत पुग्नेछ । जापानको शिक्षा, संस्कृति, खेलकूद, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालयमार्फत नेपाली विद्यार्थीका लागि छात्रवृत्ति कार्यक्रम पनि जारी छ जसबाट धेरै नेपाली प्राज्ञिक वर्गले जापानमा पढ्ने अवसर पाएका छन् भने नेपाली निजामती सेवाका युवा कर्मचारीका लागि जापानी ग्राजुएट स्कुलमा जाइका मार्फत जेडिएस (मानव संशाधन विकास छात्रवृत्ति परियोजना) पनि सञ्चालनमा छ ।

हामीले एलुम्नाई मार्फत नेपाली समाजका धेरै क्षेत्रमा पुगिरहेको योगदानलाई पनि यहाँ प्रशंसा गर्न चाहन्छौं । जापानबाट अनुभवप्राप्त यी व्यक्तिले जापानलाई आफ्नो दोस्रो घर सम्झिरहेका हुन्छन् । विद्यार्थी आदानप्रदानका अलावा सन् २०१९ मा अर्को नयाँ अवसर सिर्जना भएको छ । नेपालीका लागि जापान सरकारले “विशिष्टीकृत दक्ष कामदार” कार्यक्रममा समेटेको छ जसबाट नेपाली दक्ष व्यक्तिले जापानमा गएर काम गर्न पाउने छन् ।

हामी दुई देशबीचको पर्यटन क्षेत्र अरु विस्तारित होस् भन्ने चाहिरहेका छौँ, किनभने पर्यटनले हाम्रो विश्वमा नयाँ परिदृश्य सिर्जना गरिरहेको हुन्छ । दुःख लाग्दो कुरा के भने नेपाल भ्रमण वर्ष सन् २०२० अभियानलाई कोभिड–१९ ले असर पुर्यायो । तैपनि, नेपाल एयरलाइन्सबाट हुने जापान र नेपालबीचको सोझो हवाई उडान यात्रुका लागि निकै महत्वपूर्ण हुनेछ ।

गएको वर्ष हामीले सगरमाथा आरोहणमा पहिलो जापानीले आरोहण गरेको स्वर्ण वर्षगाँठ मनाएका थियौं । जापानी आरोही उमुरा नाओमी र मात्सुरा तेरुओले यो सफलता हासिल गर्नु भएको थियो । र फुकुशिमा निवासी महिला जुन्को ताबेईले सगरमाथा आरोहण गरेको पनि ४५ वर्ष पुगेको छ । उहाँ सगरमाथा आरोहण गर्ने विश्वकै पहिलो महिला आरोही बन्न सफल हुनु भएको थियो । कोभिड–१९ मा सुधार भएलगत्तै हामीहरु धेरै नेपालीलाई जापानमा स्वागत गर्न चाहन्छौं, ताकि उहाँहरुले जापानी संस्कृतिका साथै परम्परागत खाना ‘वाशोकु’ को स्वाद लिन पाउनु हुनेछ । त्यस्तै, धेरै जापानी पर्वतारोही र यात्रा गर्न रुचि राख्ने व्यक्ति पनि नेपालको भ्रमण गर्न प्रतिक्षारत छन् ।

जापानमा नेपालप्रतिको दृष्टिकोण कस्तो छ ? के यसअघि तपाईं नेपाल आउनुभएको थियो ? कुनै स्मरणयोग्य क्षण छ ?

मेरो सोचाइमा जापानी जनतामाझ नेपालसँग विशेष घनिष्टतापूर्ण सम्बन्ध रहेको भन्ने नै छ । नेपालको प्राकृतिक सुन्दरता, बौद्ध परम्परा र संस्कृति, खाना र यहाँका मानिसप्रति जापानीको उच्च सम्मान छ । मेरो घर रहेको फुकुशिमाको मुख्य फूल नै लालीगुराँश हो, जुन नेपालको राष्ट्रिय फूल पनि हो ।

म सम्झन्छु, केही वर्ष पहिले जापानको विदेश मन्त्रालयको दक्षिणपूर्व एशिया डिभिजनमा रहँदा म काठमाडौं भ्रमणमा आएको थिएँ जतिबेला यहाँ उपत्यकाभित्र सडक किनारामा ढकमक्क फुलेका हल्का कलेजी रङका जापानी फूल देखिएका थिए । त्यतिबेला म बुडोकान पनि पुगेको थिएँ, यो एक प्रकारको जापानी शैलीको खेल स्थल हो । यो खेल स्थल काठमाडौँ महानगरको भगिनी सम्बन्ध रहेको जापानस्थित नागानो प्रिफेक्चरको मात्सुमोतो नगरले बनाएको थियो । नेपालका हिमशृङ्खलाप्रति प्रगाढ माया गर्ने जापानका पूर्व प्रधानमन्त्री रिउतारो हाशिमोतो सन् २००२ को उद्घाटन समारोहमा यही बुडोकानको भ्रमण गर्नुभएको थियो । हाशिमोतो र म दुवैजना केन्डो ब्लाकबेल्टका छैटौं श्रेणीका खेलाडी पनि हौं । यो जापानको मार्शल आर्टको एक खेल कौशल पनि हो । मलाई युवा नेपाली केन्डो खेलाडीहरुसँग बुडोकानमा केन्डो अभ्यास गर्न पाउँदा निकै रमाइलो लाग्ने गरेको छ ।

सन् २००५ मा तत्कालीन अधिराजकुमार पारस शाह र अधिराजकुमारी हिमानीलाई जापानको आइची एक्स्पो २००५ मा स्वागत गरेको थिएँ । राजकुमारी हिमानीले मलाई दिनुभएको काठले कुँदिएको कलाकृति मेरो घरमा अझै सजिएको छ । त्यही शैलीको एउटा गहना यहाँ जापानी राजदूतावासको कार्यालयमा पनि पाएको छु ।